LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Keizerskroon

Westermarkt

de gouden keizerskroon van Oostenrijk
de gouden keizerskroon van Oostenrijkwiki

Bovenop de Westertoren staat de keizerskroon. Keizer Maximiliaan van Oostenrijk schonk Amsterdam op 11 februari 1489 het recht om de keizerskroon te gebruiken. Volgens de legende deed hij dat na een bedevaart aan de Heilige Stede, waar het mirakel van Amsterdam had plaatsgevonden.

Maximilaan zou ernstig ziek geworden zijn tijdens een bezoek aan Den Haag. Hij was zo ziek dat gevreesd werd dat hij het niet zou overleven. Op zijn ziekbed deed hij de belofte dat hij op bedevaart zou gaan als hij zou overleven. Eenmaal beter ging hij naar de Heilige Stede. Uit dankbaarheid gaf hij Amsterdam het recht om de keizerskroon te gebruiken.

Tot zover de legende, die helaas niet waar is. In werkelijkheid ging het om geld. Maximiliaan had doorlopend tekorten door de onrusten in de Nederlanden en Amsterdam leende hem daarom ruim tienduizend Vlaamse ponden. In ruil kreeg de stad het recht om de kroon te mogen gebruiken. Dat is in 1489 nog een koningskroon, als Maximiliaan in 1493 keizer wordt wordt de koningskroon vervangen door een keizerskroon.

De stad was trots op de keizerskroon, het gold als een soort kwaliteitsmerk, zoals tegenwoordig hofleverancier. Niet alleen op de Westertoren verscheen een keizerskroon, op het stadswapen staat ook zo'n kroon. En op veel gebouwen en gevelstenen zijn ook keizerskronen te vinden.

De keizerskroon op de Westertoren is lang geel geweest. Ergens in de 19e eeuw werd de oorspronkelijke blauwe kleur vervangen door geel, dat kwam het dichtst bij het goud van de echte keizerskroon van Maximiliaan. In 2007 werd het geel vervangen door blauw, toen is de keizerskroon gerestaureerd en zijn ook de 'parels' vervangen. Die waren ooit allemaal van glas, maar in de loop van de tijd waren er veel kapot gegaan of vervangen door plastic replica's. Nu zijn alle 'parels' weer van glas.

Bron: ons Amsterdam

de keizerskroon op de Blauwbrug
de keizerskroon op de Blauwbrugwiki
Maximiliaan geeft Amsterdam de keizerskroon, Emanuel de Witte, 1600-1649
Maximiliaan geeft Amsterdam de keizerskroon, Emanuel de Witte, 1600-1649Amsterdam Museum

Gegevens van 7 november 2026.