LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Brechtje van Schoterbosch en Aeghje Hooft en de pomander

Keizersgracht 164

Pomander in de hand van Brechtje van Schoterbosch, 1614
Pomander in de hand van Brechtje van Schoterbosch, 1614rijksmuseum

Brechtje van Schoterbosch en Aeghje Hooft dragen beide een pomander op de schilderijen die Cornelis van der Voort van hen maakte. Een pomander is een geurbol, in de pomander zat een geurende balsem. De pomander werd niet alleen gebruikt om lekker te ruiken, er werd ook geloofd dat zo ziekmakende geuren op afstand bleven.

Gesloten ziet de pomander eruit als een bal, als de bovenkant wordt losgemaakt klapt de pomander open als een bloem. In de vakjes zitten verschillende geuren, vaak van kostbare en exotische ingrediënten als muskus, steranijs, kruidnagelen of gedroogde citroenschillen. In de winter werden andere geuren gebruikt dan in de zomer.

De Amsterdamse elite gebruikte de pomanders om hun rijkdom te tonen. Zilversmeden kregen opdracht om echte kunststukjes te maken van de pomanders en op sommige portretten zijn ze te zien als statussymbool.

Bron: Dirk Jan B

pomander, 1600-1625
pomander, 1600-1625rijksmuseum
opengeklapte pomander, 1580
opengeklapte pomander, 1580Metropolitan Museum
pomander in de hand van Aeghje Hooft, 1611
pomander in de hand van Aeghje Hooft, 1611Amsterdam Museum

Gegevens van 7 november 2026.