LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Herberg de Witte Hond

Warmoesstraat 16

gevelsteen de Witte Hond
gevelsteen de Witte Hondeigen foto

Herbergen in de 15e en 16e eeuw deden veel meer dan alleen eten en drinken verzorgen. Ze waren de handelaren op allerlei manieren behulpzaam, ze bemiddelden bij de verkoop of werkten als vertegenwoordiger voor handelaren in het buitenland. Ze regelden financiële zaken en opslagruimte en bovenal was de herberg de plek waar alle informatie over vraag en aanbod samen kwam.

Hier aan het eind van de Warmoesstraat, vlakbij de haven, zaten een aantal herbergen. De herbergen waren vaak gespecialiseerd in handel uit een bepaald gebied, Hamburg, Denemarken, Danzig of de Baltische Staten.

Halverwege de 15e eeuw zat hier herberg de Witte Hond, hier op Warmoesstraat 16, dicht naar de haven toe en met het achterhuis direct grenzend aan het water van het Damrak. Aan de achterkant van het pand, tussen de tweede en derde verdieping van de Damrakgevel, is nog altijd de 17e-eeuwse gevelsteen met een wit hondje te zien.

Vanaf 1455 was Jan Beth Jansz waard in de Witte Hond. Hij trad ook op als vertegenwoordiger van Hanzekooplieden, voor wie hij uit het Oostzeegebied opgestuurde goederen in ontvangst nam, liet opslaan en doorverkocht. Zijn herberg had grote borden daarop lazen bezoekers de tarieven van het paalgeld, een heffing die schippers moesten afdragen voor het onderhoud van de bebakening in de Zuiderzee.

Het ging Jan Beth goed, hij was hoofdman van de nachtwacht in zijn buurt en zou negen keer tot burgemeester worden gekozen.

Bron: Maarten Hell

interieur van een herberg door Dirk Langendijk, 1799
interieur van een herberg door Dirk Langendijk, 1799CC-BY-SA-3.0 Fodor
marskramer in een herberg, anoniem, 1715
marskramer in een herberg, anoniem, 1715rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.