LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Groenlandse pakhuizen

Keizersgracht 40

Groenlandse pakhuizen en de twee gevels in 1768
Groenlandse pakhuizen en de twee gevels in 1768beeldbank

De drie 'Groenlandse pakhuizen' zijn in 1620-1621 gebouwd in opdracht van enkele aandeelhouders van de Noordse of Groenlandse Compagnie, die toen zeven jaar bestond. De pakhuizen werden gebruikt voor de opslag van walvisproducten. Hier lagen walvisbeenderen, baleinen en uiteraard traan. Van de traan werd zeep, kaarsen, lampolie en allerlei smeermiddelen gemaakt. De traan lag opgeslagen in vaten op de zolders en in grote gemetselde bakken op de begane grond. Elk van deze zes meter diepe putten kon zo'n 10.000 liter traan bevatten.

In 1642 verloor de compagnie haar monopolie en verplaatste de walvishandel naar het gebied ten noorden van Amsterdam. Vanwege de overlast verbood de stad vervolgens de opslag van traan, dat mocht vanaf 1685 alleen nog in de Nieuwe Teertuinen, de putten hier aan de Keizersgracht werden niet meer gebruikt.

In de 20e eeuw werden de pakhuizen een papiergroothandel en aan het eind van de jaren zeventig kwamen hier appartementen. Tijdens de verbouwing werden zestig traanputten teruggevonden, ze waren drie eeuwen niet gebruikt en volgestort met puin.

Oorspronkelijk stonden rechts naast de drie Groenlandse pakhuizen nog twee vergelijkbare pakhuizen, die in de volksmond 'De Twee Gevels' werden genoemd. In 1875 werden deze twee pakhuizen na een brand gesloopt. Op de vrijgekomen grond kwam een school, ook dat gebouw is inmiddels weer verdwenen. Hier staat nu een appartementencomplex.

Bron: Amsterdamse grachten

Groenlandse pakhuizen in 1926
Groenlandse pakhuizen in 1926beeldbank
Groenlandse pakhuizen, Willem Wenckebach
Groenlandse pakhuizen, Willem Wenckebachbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.