LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

schuilkerk De Zaaier

Keizersgracht 22

de toegang tot De Zaaier, Gerrit Postma, 1830-1840
de toegang tot De Zaaier, Gerrit Postma, 1830-1840beeldbank

Schuilkerk de Zaaier werd hier op een zoldertje in 1663 opgericht door een Jezuïtische priester. Er was plek voor niet meer dan enkele tientallen gelovigen die via een trap hun schuilkerk konden bereiken.

Vooral vanuit de arme Jordaan stroomden de katholieke gelovigen toe en al snel was de zolder te klein en werd een mouterij ernaast gekocht. De Zaaier werd de grootste schuilkerk van Amsterdam.

De kerk moest verschillende keren sluiten omdat de katholieke autoriteiten de macht van de Jezuïeten wilden beperken. Maar steeds bleef hier een groep gelovigen samenkomen. Tot in de 19e eeuw bleef De Zaaier een schuilkerk, pas daarna kregen katholieken dezelfde rechten.

In 1833 werden de huizen hier gesloopt en in 1837 kwam hier de rooms-katholieke St.-Ignatiuskerk, in de volksmond nog steeds De Zaaier. Begin 20e eeuw verhuisde de parochie naar een nieuwe, grotere kerk, De Zaaier aan de Rozengracht. Het pand hier aan de Keizersgracht werd distilleerderij (Bootz), later magazijn, sportschool en uiteindelijk kantoorruimte.

Bron: Theo Bakker

Priester Hendrik van Alckemade, de stichter van de Zaaier, Jan de Visscher, 1680
Priester Hendrik van Alckemade, de stichter van de Zaaier, Jan de Visscher, 1680rijksmuseum
De Zaaier, nog met torentje
De Zaaier, nog met torentjebeeldbank
De Zaaier rond 1810, C van Waardt
De Zaaier rond 1810, C van Waardtbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.