LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Willem van Muyden

Keizersgracht 22

Hollandse walvisvaarders op jacht in een arctische zee, Jan Karel van Beecq
Hollandse walvisvaarders op jacht in een arctische zee, Jan Karel van BeecqRKD

Willem van Muyden was de eerste Nederlandse walvisvaarder. In 1612 voer Van Muyden naar Spitsbergen om daar te gaan vissen, maar doordat hij een incapable en dronken loods mee had genomen werd deze tocht een mislukking.

Een jaar later, in 1613, probeerde Van Muyden het opnieuw. Nu lukte het om 17 grote en 1 jonge walvis, 30 walrussen en 2 witte beren te vangen. maar op de terugweg werd de buit in beslag genomen door Engelse schepen.

Ook al hadden de eerste tochten niets opgeleverd, toch was duidelijk dat er met walvisjacht veel geld te verdienen viel. In 1614 werd daarom de Noordsche Compagnie opgericht en Willem van Muyden werd samen met Jan Jacobsz May van Schellinkhout naar de hoge noorden gestuurd om nieuw land te ontdekken.

Willem van Muyden was hoogstwaarschijnlijk de eerste die voet aan land zette op Amsterdamøya oftewel Amsterdameiland, een klein onbewoond eiland ten noordwesten van Spitsbergen. Op het eiland werd de nederzetting Smeerenburg gesticht, die zou uitgroeien tot het centrum van de Nederlandse walvisvaart rond Spitsbergen. Het eiland Jan Mayen is genoemd naar Jan Jacobsz May van Schellinkhout die hier in de zomer van 1614 aan land kwam.

Na zijn terugkeer in Amsterdam was Willem van Muyden een rijk man. Hij kocht hier op de Keizersgracht, vlak bij de Noordsche Compagnie, een grachtenpand en liet daar een uithangbord maken: 'De Eerste Walvisvanger'.

Bron: wiki

Walvisvaarder bij bergachtige kust, (navolger van) Abraham Storck, 1700
Walvisvaarder bij bergachtige kust, (navolger van) Abraham Storck, 1700RKD
Walrus bij Spitsbergen, Hessel Gerritsz, begin 17e eeuw
Walrus bij Spitsbergen, Hessel Gerritsz, begin 17e eeuwrijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.