begin Februaristaking

‘Staakt !!! Staakt !!! Staakt !!!’ staat er op het pamflet dat verspreid werd vanuit de Willemsstraat hier om de hoek. Hier op het plein werd op 24 februari 1941 voor het eerst opgeroepen om te staken na de eerste razzia in de Amsterdamse Jodenbuurt. Willem Kraan en Piet Nak, beide lid van de communistische partij, overtuigden de 400 aanwezigen op de Noordermarkt.

De volgende ochtend stonden de trams stil. De staking breidde zich als een olievlek uit over Amsterdam en omliggende steden. Een dag later lag het openbare leven in Amsterdam zo goed als plat. Voor het eerst en voor de enige keer werd er gestaakt als protest tegen de Jodenvervolging.

Na twee dagen sloeg de bezetter terug. De Jodenvervolging werd meedogenlozer dan voorheen voortgezet. En 200 stakers werden opgepakt. De Duitsers braken de staking met geweld, intimidatie en meedogenloos ingrijpen. Hierbij vielen negen doden en 24 zwaargewonden. Na twee dagen was de staking ten einde.

Drie stakingsleiders werden al snel gefusilleerd in de strafgevangenis van Scheveningen; 18 anderen werden begin maart vermoord op de Waalsdorpervlakte, anderen werden gemarteld en afgevoerd naar concentratiekampen.

Piet Nak werd opgepakt en zwaar mishandeld. Hij werd na een paar dagen vrijgelaten, de Duitsers wisten niet hij dat hij de initiatiefnemer voor de staking was geweest. Ondergedoken overleefde hij de oorlog. Willem Kraan werd eind 1941 opgepakt en een jaar later gefusilleerd. Jaarlijks is er een herdenking hier bij de plaquette aan de Noorderkerk.