LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

corruptie bij het Chirurgijnsgilde

Nieuwmarkt

spotprent over het afzetten van de acht overlieden van het Chirurgijnsgilde, anoniem, 1732
spotprent over het afzetten van de acht overlieden van het Chirurgijnsgilde, anoniem, 1732rijksmuseum

Kort na zijn aantreden als overman in september 1731 merkte chirurgijn Abraham Titsingh dat er gefraudeerd werd, chirurgijndiploma’s kon je kopen en het geld voor de chirurgijnsweduwen werd achtergehouden. Ook Titsingh kreeg steekpenningen aangeboden, maar die weigerde hij. Titsingh besloot de zaak uit te zoeken.

Alle zittende overlieden van het gildebestuur werden vervolgens afgezet en een aantal oud-overlieden onbenoembaar verklaard. Alleen Titsingh bleef aan en vormde een nieuw bestuurscollege. De zaak leidde tot een groot schandaal en er verschenen veel spotprenten, op de prenten vluchten de lachende frauderende overlieden weg met hun handen vol roofwaar.

Na het schandaal liet het nieuwe bestuur zich weer schilderen.  Abraham Titsingh staat uiterst rechts op het schilderij van Jan Quinkhard. Praelector Willem Röell hangt in een medaillon aan de muur. De oudste chirurgijn van de groep, Bartholomeus Vermeij wijst veelbetekenend op het diploma in zijn hand, terwijl een ander ons wijst op de spreuk bij het portret van Röell: ‘VIGILATE JUSTE’, ofwel ‘Weest waakzaam en rechtvaardig’. Ook vijf jaar later lieten de overlieden zich opnieuw portretteren.

de overlieden van het Chirurgijnsgilde, 1732, Jan Quinkhard
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, 1732, Jan Quinkhardamsterdam museum
Abraham Titsingh door Jacob Houbraken
Abraham Titsingh door Jacob Houbrakenrijksmuseum
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, 1737
Jan Quinkhard
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, 1737 Jan Quinkhardamsterdam museum

Gegevens van 7 november 2026.