Portretten van Jacob van Oostsanen

Lang is gedacht dat dit een zelfportret was van Jacob van Oostsanen, tegenwoordig is bekend dat het wel uit zijn atelier komt maar niet door Jacob zelf gemaakt is. Het is waarschijnlijk een kopie van zelfportret

Ook het portret van Jacob van Oostsanen die zijn vrouw Anna schildert is geen zelfportret. Het is gemaakt door zijn zoon Dirck Jacobsz. Dirck Jacobsz schilderde het rond 1555 toen zijn moeder overleed. Het is waarschijnlijk gemaakt om de herinnering aan zijn ouders levend te houden.

Vader Jacob was toen al twintig jaar dood, Dirk heeft vrijwel zeker (de kopie van) het zelfportret gebruikt om zijn vader te schilderen. Beide gezichten lijken erg op elkaar. Bovendien is de huid van Jacob is op het schilderij uit 1555 veel jonger dan de huid van zijn vrouw terwijl ze even oud waren.

Jacob van Oostsanen maakte nauwelijks portretten. Hij heeft zijn beschermheer Pompeius Occo alleen op het zijpaneel van een drieluik geschilderd. Het bekend portret van Pompeius Occo is door zoon Dirck Jacobsz geschilderd.

Jacob van Oostsanen portreteerde wel de Alkmaarse burgemeester Jan Gerritsz van Egmond van de Nijenburg. De burgemeester heeft een in zilver of goud gevatte gebedsnoot in zijn handen, een zeer kostbaar voorwerp om te laten zien hoe gelovig hij wel niet was. De gebedsnoot kon worden opengeslagen en bevatte zeer gedetaileerd houtsnijwerk met religieuze afbeeldingen.