LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Jacques L'Hermite en het plan om Banda uit te moorden

Keizersgracht 115

de slachting op Banda
de slachting op Bandamuseum Rumah Budaya

Jacques L'Hermite was opperkoopman bij de Vereenigde Oostindische Compagnie. Hij woonde hier op de Herengracht, nummer 115 tot en met 119 waren van L'Hermite. Hij was teruggekeerd naar Amsterdam nadat hij van 1607 tot 1611 in Nederlands-Indië had gewerkt.

Terug in de Republiek ontwikkelde Jacques L'Hermite het plan om de Banda-eilanden te ontvolken en de oorspronkelijke bevolking te vervangen door slaven van elders. Zo zou de VOC het monopolie op nootmuskaat en foelie kunnen afdwingen. Negen jaar later zou Jan Pieterszoon Coen het plan grotendeels uitvoeren, het leverde hem de bijnaam 'de slager van Banda' op.

Al rond 1600 begon de VOC te handelen op Banda, het was de enige plek ter wereld waar nootmuskaat en foelie goed groeiden en vooral de handel in nootmuskaat leverde enorm veel op. In de eerste jaren kocht de VOC de specerijen gewoon op, net als de Engelsen en de Portugezen. Stap voor stap probeerde de VOC de handel volledig in handen te krijgen, maar de inwoners van Banda verzetten zich daartegen.

Voor Jacques L'Hermite reden om met een rigoureus plan te komen. In 1612 schreef L'Hermite een notitie aan de Heren XVII daarin stelde hij voor om een troepenmacht naar de Banda-eilanden te sturen, zodat de bevolking “geheel overwonnen” of “gansch uitgeroeid” zou zijn. Daarna moesten de eilanden worden herbevolkt met mensen van elders, bijvoorkeur geen islamieten, aldus Jacques L'Hermite.

De Heren XVII verwierpen het plan, maar in de jaren daarna werden al enkele eilanden ontvolkt. In 1621 werd door Jan Pieterszoon Coen alsnog een groot deel van de eilanden van Banda ontvolkt, velen werden vermoord, wie het overleefde werd verdreven. De handel in nootmuskaat leverde de VOC kapitalen op.

Bron: westfries museum

nootmuskaat op Banda, 1619
nootmuskaat op Banda, 1619Rijksmuseum
kaart van de Banda-eilanden, gemaakt door de eerste Hollanders die de eilanden aandeden, 1599
kaart van de Banda-eilanden, gemaakt door de eerste Hollanders die de eilanden aandeden, 1599rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.