LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Officieren en andere schutters van wijk XIX in Amsterdam onder leiding van kapitein Cornelis Bicker en luitenant Frederick van Banchem

Singel 130

Officieren en andere schutters van wijk XIX in Amsterdam onder leiding van kapitein Cornelis Bicker en luitenant Frederick van Banchem, Joachim von Sandrart, 1640
Officieren en andere schutters van wijk XIX in Amsterdam onder leiding van kapitein Cornelis Bicker en luitenant Frederick van Banchem, Joachim von Sandrart, 1640rijksmuseum

Het schuttersstuk 'Officieren en andere schutters van wijk XIX in Amsterdam onder leiding van kapitein Cornelis Bicker en luitenant Frederick van Banchem' is gemaakt om het bezoek van Maria de Medici aan Amsterdam in 1638 te herdenken. De schutters staan om een marmeren buste van de koningin-moeder.

De schutters van Bicker en Van Banchem waren erewacht geweest bij het bezoek van Maria de' Medici, een zeer prestigieuze functie. Dat wilden de heren maar wat graag vastgelegd hebben. Twee jaar later, in 1640, maakte Joachim van Sandrart daarom die portret. Maria de' Medici is slechts aanwezig met een buste. Het schilderij gaat eigenlijk ook helemaal niet om haar. De schutters wilden hun trots als onafhankelijke Amsterdamse burgers tonen.

Voor de buste hangt een papier met een gedicht van Vondel:
‘Het Corporaalschap des Heeren van Swieten. Geschildert door Sandrart
De Vaan van Swieten wacht om Medicis te onthalen
maar voor zo groot een ziel is dan een markt te kleen
En 't oog der Burgerij te zwak voor zulke Straalen
Die zon van 't Christenrijk, is vleesch, nog vel, nog been
Vergeef het dan Sandrart, dat hij haar maakt van Steen.
Vondel.

Het schuttersstuk kwam te hangen in de Groote Sael van de Kloveniersdoelen, waar ook de Nachtwacht van Rembrandt hing. Net als de Nachtwacht is het schilderij later naar het Stadhuis op de Dam verplaatst. Van de Nachtwacht werd toen een stuk afgehaald, het schuttersstuk van Von Sandrart werd juist uitgebreid met een strook om het beter te laten passen op de nieuwe locatie.

de buste van Maria de' Medici
de buste van Maria de' Medicirijksmuseum
het gedicht van Vondel op het schilderij
het gedicht van Vondel op het schilderijrijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.