vrouwen kijken in het Spinhuis

Het Spinhuis was ook een publieke attractie, de vrouwen waren te bekijken. En zeker onder buitenlandse bezoekers was de belangstelling groot. Een bezoek aan het Rasphuis was vaak onderdeel van een toeristisch bezoek aan Amsterdam.

De bezoekers moesten daarvoor een bijdrage betalen, over de jaren 1675 tot 1678 leverde dat 4.443 gulden op. Tijdens de kermisweek in september kon iedereen voor één stuiver naar binnen. De bezoekers kregen daarvoor de werkzaal te zien, met bewakers en met de vrouwen achter een hekwerk, terwijl ze aan het naaien of spinnen zijn.

De bezoekers konden de vrouwen aanspreken en deden dat ook, soms met stichtelijke teksten. En de vrouwen spraken soms terug. Een Zweedse arts beschrijft in 1667 dat een vrouw naar hem toestapt en begint over hun gemeenschappelijke liefde, ze beschuldigde hem spottend van verlating en vroeg geld voor haar en “hun kind”. De omstanders lachten; de arts werd verlegen en gaf haar uiteindelijk een paar stuivers.

Andere buitenlandse bezoekers beschrijven dat de vrouwen in hun ogen goed worden behandeld, dat het schoon is in het Spinhuis en dat het er gedisciplineerd aan toe gaat. De vrouwen zijn meestal jong, beschrijft een Britse bezoeker in 1653, maar zelden mooi. De vrouwen worden in de gaten gehouden door een bewaker met een zweepje. Wie zich niet gedraagt moet naar de spekkamer en krijgt daar een pak slaag.

De stad had meerdere redenen om het bezoek aan het Rasphuis toe te staan. Het leverde natuurlijk geld op, maar Amsterdam was ook trots hoe ze de problemen met 'gevallen' vrouwen aanpakte en wilde dat graag laten zien. Bovendien werkte een bezoek afschrikwekkend, wie zich niet gedroeg wist wat ze kon verwachten.