Joost van den Vondel "Vondel"

Joost van den Vondel werd op 17 november 1587 in Keulen geboren. Vondel ouders vertrokken, waarschijnlijk om religieuze redenen, naar Amsterdam. In maart 1597 begon Vondel sr hier een kousenwinkel. In de Rechtvaerdige Trou verkocht hij zijde, voornamelijk zijden kousen. In overleed Vondels vader en twee jaar later, hij is dan 23, neemt hij de kousenzaak over en trouwt hij met Mayke de Wolff.

Al in 1605 publiceert Vondel zijn eerste gedicht, het is voor het huwelijk van zijn buurmeisje. Hij zou ruim 60 jaar gedichten en toneelstukken blijven schrijven.

Aan het begin van zijn carrière is protestant Amsterdam diep verdeeld, remonstranten en contraremonstranten komen steeds meer tegenover elkaar te staan. En Vondel kiest partij, in 1625, zeven jaren na de executie van Van Oldenbarnevelt publiceert hij Palamedes, een treurspel waarmee Vondel de contraremonstranten aanklaagt, zij verdrukken de vrijheid, de godsdienst en het recht. Vondel moet Amsterdam ontvluchten vanwege de negatieve reacties op het stuk en krijgt een voor die tijd forse boete van 300 gulden. Waarschijnlijk is die boete voor hem betaald door schepen Albert Coenraads Burgh.

Rond 1640 gaat Vondel over tot het katholicisme. Deze stap werd hem niet in dank afgenomen in de Republiek, waar calvinistische predikanten veel invloed hadden. Ook is hij niet meer welkom bij de Muiderkring van PC Hooft. Maar voor de literaire wereld van Amsterdam maakt het weinig verschil.

De directeur van de schouwburg, Jan Vos, is ook katholiek. En in de die schouwburg worden veel van Vondels stukken opgevoerd. Zoals de Gijsbrecht die, met een paar korte onderbrekingen, al sinds 1638 elk jaar rond oud en nieuw wordt opgevoerd. Eerst rond kerst, nu op nieuwjaar.

Financieel gaat het Vondel steeds slechter, de zaak verhuist naar Warmoesstraat 110 en als zijn zoon de kousenwinkel overneemt gaat de zaak failliet. De schuldenaren zullen Vondel lang achtervolgen. Uiteindelijk wordt hij door de gemeente geholpen.

Hij wordt suppoost (boekhouder) bij de Stadsbank van Lening, een zogenaamde sinecure (*een baantje van niets). Daar heeft hij alle tijd om te schrijven, terwijl hij een heel redelijk salaris krijgt. Armlastig als hij is werkt hij door tot zijn 81e. Daarna mag hij zijn salaris houden.

Vondel wordt 91, uitzonderlijk oud voor die tijd. De laatste jaren woont Vondel in een klein woninkje aan het Singel. Hij laat dit gedichtje achter:
Hier leit Vondel zonder rouw,
Hy is gestorven van de kouw
Hij wordt begraven in de Nieuwe Kerk, zijn botten zijn, bij een renovatie in 1961, vermoedelijk in een knekelput op de Oosterbegraafplaats gegooid.