LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Haarlemmerpoort van Hendrik de Keyser

Haarlemmerplein

de Haarlemmerpoort, Reinier Vinkels, 1766
de Haarlemmerpoort, Reinier Vinkels, 1766beeldbank

De Haarlemmerpoort was lang de belangrijkste toegangsweg van Amsterdam, reizigers uit Haarlem en Den Haag kwamen hier de stad in. Over de Singelgracht lag hier een brug en die werd afgesloten door de Haarlemmerpoort.

De poort is ontworpen door Hendrick de Keyser en gebouwd tussen 1615 en 1618. Velen zagen de poort als de mooiste poort van de stad. Aan de buitenkant was de poort bekleed met blauw natuursteen, van binnen leek de poort wit door blank natuursteen.

In het poortgebouw werden goederen gecontroleerd en de accijnzen geïnd. 's Avonds om half tien gingen de poortdeuren dicht. Alleen voetgangers werden dan nog binnengelaten, die moesten dan eerst wel poortgeld betalen. Wie over de Spaarndammerdijk vanuit Haarlem aankwam, zag al van ver de Haarlemmerpoort en daarachter de torens en molens van Amsterdam oprijzen.

In de brug voor de Haarlemmerpoort en in de weg daarnaartoe zaten twee scherpe knippen. Die waren lastig voor het verkeer. Zelfs zo lastig dat jonge koetsiers, die hun brevet wilden halen, heen en weer door deze poort en over de brug moesten rijden. Konden ze dat zonder vast te lopen of schade te veroorzaken dan waren ze geslaagd

In 1837 was de poort zo bouwvallig geworden dat die moest worden afgebroken. Drie jaar later stond de nieuwe poort er, de Willemspoort, die er nog steeds staat.

Bron: theo bakker

tekening van de buitenkant van de poort, Hendrick de Keyser
tekening van de buitenkant van de poort, Hendrick de Keyserbeeldbank
de sloop van de Haarlemmerpoort, Gerrit Postma, 1837
de sloop van de Haarlemmerpoort, Gerrit Postma, 1837beeldbank
het plein achter de Haarlemmerpoort, Jan ten Compe, circa 1750
het plein achter de Haarlemmerpoort, Jan ten Compe, circa 1750beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.