Verhaal
Jan Schenkman de bedenker van Zwarte Piet
Westerstraat 72
Deze afbeelding is momenteel niet beschikbaar. De tekst en bronvermelding blijven hieronder staan.

Het verhaal van Sinterklaas zoals wij die kennen is voor het eerst beschreven door Jan Schenkman, halverwege de 19e eeuw was hij hier schoolhoofd aan wat nu Westerstraat 72 is. In de tijd van Schenkman was de Westerstraat nog de Anjeliersgracht, één van de vuilste grachten van de Jordaan.
Vanwege dat vuile water heeft Westerstraat 72 zo'n hoog plafond. Algemeen werd er vanuit gegaan dat vuile lucht voor ziektes kon zorgen en daarom waren hoge plafonds verplicht op dit soort plekken, dan kon de stank naar boven wegtrekken was de gedachte.
Schenkman is een sociaal bewogen onderwijzer in een arme buurt. Als hij mee doet aan een demonstratie voor meer democratie wordt hij in 1849 ontslagen.
Het jaar erop schrijft Jan Schenkman 'Sinterklaas en zijn knecht'. Het Sinterklaasfeest werd al eeuwen gevierd, maar Schenkman bundelt de verhalen, verzint liedjes die wij nu nog zingen en bedenkt Zwart Piet. Waarom hij uitgerekend een zwarte jongen kiets als knecht van Sinterklaas is onbekend, gezien zijn radicale progressieve denkbeelden zal het niet uir racisme zijn voortgekomen.
Het boek Sinterklaas en zijn knecht is lang een zeer populair kinderboek gebleven. Het heeft de Nederlandse Sinterklaastraditie bepaald. De stoomboot, het boek van Sinterklaas en Zwarte Piet zijn waarschijnlijk door Schenkman bedacht. Pas in de laatste jaren is Zwarte Piet vervangen door een helper zonder sterotyperende racistische kenmerken.
Bron: didactief online
Deze afbeelding is momenteel niet beschikbaar. De tekst en bronvermelding blijven hieronder staan.

Deze afbeelding is momenteel niet beschikbaar. De tekst en bronvermelding blijven hieronder staan.

Gegevens van 7 november 2026.