LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Huiszitten-Weduwenhof

Karthuizersstraat

het Huiszitten-Weduwenhof, Jacob van Meurs, 1663
het Huiszitten-Weduwenhof, Jacob van Meurs, 1663beeldbank

Het Huiszitten-Weduwenhof staat ook wel bekend als het Karthuizerhofje, het is 1650 gebouwd in opdracht van het stadsbestuur. Op het hofje was plek voor ruim 100 weduwen en oudere ongetrouwde vrouwen. In het Huiszitten-Weduwenhof werden de bewoners ondergebracht die woonden in een aantal kleine hofjes in de binnenstad, die hofjes werden verkocht om het Huiszitten-Weduwenhof te kunnen betalen.

De huisjes staan rond een binnenplaats met een waterpomp. Vroeger was dit de bleekweide voor de was. Het hofje ziet er nog ongeveer zo uit als in 1650 en is vrij te bezoeken. Het hofje bleef tot 1973 in gebruik, daarna is het gerenoveerd en nu worden de huisjes verhuurd als sociale huurwoningen.

Het hofje werd bestuurd door de Oudezijds en Nieuwezijds Huiszittenmeesters. Zij waren al verantwoordelijk voor de hulp aan de armen in de stad. Om een plek in het Karthuizerhofje te krijgen moest je poorter van de stad zijn of op zijn minst er al langer wonen en bij voorkeur lid zijn van de Gereformeerde Kerk.

De vrouwen kregen gratis wonen en vier emmers water in de week, daarnaast kregen ze 25 manden turf per jaar en financiële ondersteuning. Daar stonden strenge regels tegenover. Om negen uur ging de poort dicht en op het terrein woonden suppoosten om de vrouwen te controleren.

Aan de buitenkant, aan de Karthuizersstraat hebben de huizen karakterestieke droogrekken, het hofje werd daarom ook wel het Wasstokkenhofje genoemd. Boven de ingang hangt een gevelsteen. Daarop staan de namen van de hofjes die werden verkocht om het Huiszitten-Weduwenhof te kunnen bouwen. Centraal op de gevelsteen staat een oude korenmaat en het woord Schepel, dat verwijst naar Ytgen Willemsdochter Schepel, zij was één van de eersten die weduwen opving in haar in 1584 gestichte hofje aan de Heiligeweg.

Bron: Theo Bakker

het Huiszitten-Weduwenhof, rond 1900, Willem Wenckebach
het Huiszitten-Weduwenhof, rond 1900, Willem Wenckebachbeeldbank
twee bewoonsters rond 1950
twee bewoonsters rond 1950beeldbank
de gevelsteen boven de ingang
de gevelsteen boven de ingangRCE

Gegevens van 7 november 2026.