Bolwerk Haarlem

Het voormalige bolwerk Haarlem is het enige Amsterdamse bolwerk dat nog herkenbaar is. Het eerste Marnixplantsoen heeft de vorm van het oude bastion. Oorspronkelijk werd het bolwerk meestal De Palm genoemd omdat het in het verlengde van de Palmstraat ligt. Pas in het rampjaar 1672 kregen de bolwerken duidelijke namen, zodat militairen in geval van nood wisten waar ze heen moesten.

Op het bolwerk was toen al een begraafplaats aangelegd. 1655 was de stad voor de 2e keer getroffen door de pest, met meer dan 15.000 doden als gevolg. Op bolwerk Haarlem werden de doden begraven omdat het aan de rand van de stad lag, zodat ‘de bange lucht geene besmettinge aan de stad toebragt'.

Tot 1866 bleef de begraafplaats in gebruik en dat is waarschijnlijk de reden dat de vorm van het bolwerk bewaard is gebleven. De planners waren in de 19e eeuw al druk bezig om de stadswallen om te vormen naar straten en woonblokken. Dat kon hier niet zolang er nog doden in de grond zaten.