Verhaal
Gijsbert de Veer stamvader van de Fehr, mennonietengemeenschap
Kromme Waal 26
Deze afbeelding is momenteel niet beschikbaar. De tekst en bronvermelding blijven hieronder staan.

Rond 1600 woonde hier Gijsbert de Waal, handelaar in rogge en zout vooral op Polen. Ook financierde hij de jacht op robben en walrussen in de Noordelijke IJszee. In 1612 vertrekt Gijsbert de Veer naar Danzig, daar sticht hij een mennonietengemeenschap. Zijn volgelingen noemen zich de Fehr en blijven anderhalve eeuw in de Poolse stad en horen in Danzig tot het meest welvarende deel van de bevolking
Veel zeevaart en handel verliep via de Hollandse doopsgezinden. Grappig genoeg waren alle jeneverstokerijen in hun handen. De mennonieten hadden een goed leven in Polen. Zelf voerden ze luxegoederen aan, zoals honing, koffie en andere koloniale waar.
Vanaf 1749 kregen de mennonieten het aan de stok met de Poolse overheid. De grootste deel van de groep trok verder, Tsarina Catharina II lokte hen met privileges naar Oekraïne.
In de Oekraïne bouwden de mennonieten dorpen in de prairie en ontgonnen ze grote lappen land. Opvallend is het technische vernuft dat ze aan de dag legden in de landbouw. Tot ver in de 19e eeuw stonden ze bekend om hun innovativiteit.
Maar ook Rusland veranderde en wilde van die vreemdelingen het liefst Russen maken. De dienstplicht was een onoverkomelijk probleem voor de pacifistische Fehr. Opnieuw besloot de helft te gaan. In twee jaar tijd verlieten ongeveer 17.000 mennonieten het land richting Canada. De achterblijvers hebben in Rusland tijdens de wereldoorlogen de ergste dingen meegemaakt.
In Canada ontgonnen ze opnieuw ongerepte prairies. De Fehr probeerden de moderne tijd buiten de deur te houden. Opnieuw was het de overheid die de autonomie van de mennonieten bedreigde. De gelovigen wilden het Engels niet als onderwijstaal gebruiken. Zij hielden vast aan het Platduits. En opnieuw trokken de Fehr verder, in 1922 emigreerden 5500 Canadese doopsgezinden naar de maagdelijke prairie van Mexico.
In de omgeving van Sabinal in Noord-Mexico leven de Fehr nog steeds. Net als de Amish spreekt hun leven van ingetogenheid en radicale afwijzing van de moderniteit tot de verbeelding.
Bron: Reformatorisch Dagblad
Gegevens van 7 november 2026.