LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Cornelis Calkoen

Keizersgracht 131

Cornelis Calkoen, Jean-Étienne Liotard
Cornelis Calkoen, Jean-Étienne LiotardRijksmuseum

Hier groeide Cornelis Calkoen op, hij zou beroemd worden als consul in Turkije. Calkoen komt uit een Amsterdams regentengeslacht, ze zijn rijk geworden met de handel op de Middellandse Zee en het Midden Oosten. In Amsterdam hadden de Calkoens een lakenververij en een buskruitfabriek aan de Bloemgracht.

Na zijn jeugd hier aan de Keizersgracht ging Cornelis Calkoen studeren in Leiden en wordt hij schout in Amstelveen. In 1727 wordt Calkoen benoemt tot consul in het Ottomaanse Rijk. Calkoen slaagt erin om uitstekende relaties aan te knopen aan het hof.

Cornelis Calkoen leidt in Istanbul een weelderig leven, hij heeft een eigen schilder meegenomen, Jean-Baptiste Vanmour, die in honderden schilderijen Istanbul en het leven van Calkoen vastlegt. Het goede leven was de consul aan te zien, hij zou zo dik geweest zijn dat zijn mouw eruit zag als een rok.

Legendarisch is zijn relatie met de beeldschone Beyaz Gül, Turks voor Witte Roos. Nadat Cornelis Calkoen in 1744 overgeplaatst was naar Dresden stierf zij aan een gebroken hart. In het Palais de Hollande in Istanbul, de residentie van Calkoen en het huidige Nederlandse Consulaat-Generaal staat ene beeld van haar. Er wordt gezegd dat haar geest nog steeds door het Paleis de Hollande trekt.

Cornelis Calkoen bepaalde in zijn testament dat zijn schilderijenverzameling met werk van Vanmour en anderen altijd bij elkaar moest blijven. Jarenlang lagen ze in het depot van het Rijksmuseum, begin deze eeuw zijn ze gerestaureerd en tegenwoordig zo nu en dan te zien. In het Rijksmuseum is ook een snuifdoos van Cornelis Calkoen. Op die doos is Venus te zien, zij liefkoost een dikke kalkoen terwijl Amor toekijkt. Venus verwijst naar Beyaz Gül, de kalkoen natuurlijk naar Calkoen.

Bron: wiki

de snuifdoos met Venus, kalkoen en Amor
de snuifdoos met Venus, kalkoen en AmorRijksmuseum
Cornelis Calkoen op weg naar de audiëntie bij de sultan, Jean-Baptiste Vanmour, 1727-1730
Cornelis Calkoen op weg naar de audiëntie bij de sultan, Jean-Baptiste Vanmour, 1727-1730Rijksmuseum
Cornelis Calkoen, 1727-1737
Cornelis Calkoen, 1727-1737Rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.