Montelbaanstoren de naam

De naam Montelbaanstoren wordt eerst genoemd in 1537. Over de oorsprong van de naam zijn er verschillende theorieën.

Volgens de 17de eeuwse stadshistoricus Olfert Dapper is de oorsprong is van de naam van de toren terug te herleiden naar de Hertog van Alva. De IJzeren Hertog wilde een kasteel bouwen bij de toren en deze Monte Albano noemen. Van dit nooit gebouwde kasteel zijn bouwtekeningen bewaard gebleven. De toren ging hierdoor Monte-Albaens-Tooren heten, een naam die in de volksmond werd verbasterd naar Montelbaanstoren.

De 18de eeuwse collega van Olfert Dapper, Jan Wagenaar, had een heel andere theorie. Eentje die teruggaat naar een populair middeleeuws verhaal over de Vier Heemskinderen en hun magische ros Beiaard. Samen namen ze het op tegen de machtige Keizer Karel de Grote. Het verhaal was zó populair dat vele huizen in Amsterdam nog gevelstenen hebben die een deel van de vertelling vertellen. Eén van die Vier Heemskinderen was Reinout van Montalbaen. Hij zou op een rots in Zuid-Frankrijk een kasteel genaamd Montauban hebben gebouwd. Volgens stadshistoricus Jan Wagenaar kwam de naam van de toren hier vandaan.

Een andere theorie beweert dat er op deze plek een lijnbaan stond die eigendom was van een man met de naam Montel (of Monkel), die lijnbaan zou dus de baan van Montel geweest zijn, de Montelbaan. Welke van de theorieën klopt zullen we waarschijnlijk nooit weten.