Jordaanoproer

De spanning was om te snijden in de Jordaan in de crisisjaren voor de oorlog. Veel inwoners waren al jaren werkeloos en moesten van een schamele uitkering rondkomen, Toen in 1934 ook nog werd besloten om die uitkering verder te verlagen barstte de bom.

Op woensdag 4 juli 1934 vergaderden het Werkloozen Strijd Comité hier in gebouw De Harmonie aan de Rozengracht 207. Opeens sprong er vrouw op het podium die zei dat ze nu met 7 gulden minder per week moest rondkomen en dat dat niet ging. Boze arbeiders trokken vervolgens de Jordaan in. Toen de politie besloot in te grijpen en de demonstranten met gummiknuppels en sabels te lijf ging liep het uit de hand.

Door de hele Nord-Jordaan werden barricaden opgericht en werd de politie vanaf de daken bekogeld. Pas laat in de nacht werd het rustig. De volgende dag veranderden de rellen in complete veldslagen. De bruggen werden opgehaald, overal verschenen barricades en de politie durfde zich niet mer op straat te laten zien.

Op die tweede dag voelde de burgemeester zich genoodzaakt om het leger op te roepen. Die donderdagmiddag viel de eerste dode, op vrijdag en zaterdag zouden er nog vier volgen. Het optreden van het leger was keihard, er werd gericht geschoten als open ramen niet gesloten werden. Op maandag was het Jordaanoproer voorbij, er waren 5 doden en 56 zwaargewonden.

Niet alleen in de Jordaan waren zware rellen ook in andere arbeidersbuurten kwamen de mensen in opstand en ook in Rotterdam viel een dode bij de protesten.

De ellende voor de werklozen was niet voorbij na het Jordaanoproer. De crisis was pas in 1936 op zijn dieptepunt. Alleen in Amsterdam waren er toen al 60 duizend werklozen. Velen van hen werden tewerkgesteld in het Amsterdamse Bos of als ze nog meer pech hadden in Drenthe.

Bij de Noorderkerk staat een monument ter herdenking van het Jordaanoproer. Het zijn drie vrouwen onderling verbonden in hun strijd tegen de armoede.