LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

bolwerk Rijk

Rozengracht

bolwerk De Rose met molen De Smeerpot, Rembrandt
bolwerk De Rose met molen De Smeerpot, RembrandtMorgan Library Museum

Bolwerk Rijk dankt haar naam aan het dorpje Rijk dat in de 17e eeuw door de golven van de Haarlemmermeer werd verzwolgen. Schiphol-Rijk herinnert nog aan het dorp. In het begin stond het bolwerk bekend als De Rose naar de Rose Gragt (Rozengracht).

Op het bolwerk stond korenmolen De Smeerpot. Rembrandt tekende de molen en het bolwerk terwijl hij op de stadswal stond. Opvallend genoeg maakte Rembrandt de tekening toen hij nog op de Jodenbreestraat woonde. De tekening is van 1649-1652. In 1658 kwam Rembrandt hier vlakbij wonen, om de hoek op de Rozengracht. De tekening werd in 2000 voor 3,7 miljoen dollar geveild.

In 1685 werd De Smeerpot vervangen door Molen de Victor. Behalve de molen stond hier ook leerlooierij en een ammoniakfabriek. Eind 19e eeuw werd het bolwerk gesloopt. De Rozengracht was toen gedempt en ook de Bleekersloot was gedempt. Die sloot is nu de De Clercqstraat.

In 1892 is hier een brug over de Singelgracht gelegd, die brug werd betaald door Amsterdamse Omnibus Maatschappij, die de brug nodig had voor de tram door de nieuwe wijken in Amsterdam West naar Haarlem en Zandvoort.

Bron: VVAB

de Bleekerssloot met Molen de Victor en de Westertoren, Gerrit Lamberts, 1815
de Bleekerssloot met Molen de Victor en de Westertoren, Gerrit Lamberts, 1815wiki
bolwerk Rijk met molen De Victor, eind 19e eeuw
bolwerk Rijk met molen De Victor, eind 19e eeuwwiki

Gegevens van 7 november 2026.