Stadssteenhouwerij

Leidsegracht 108 is het huis van de stadsmetselaar. De woning werd gebouwd voor stadsarchitect Daniël Stalpaert in 1664. Achter de tuin lag de stadsmetseltuin. Daar werden bouwmaterialen als steen en kalk opgeslagen. Er was ook de stadssteenhouwerij waar brokken steen bewerkt werden voordat ze per boot naar de bouwlocaties in de stad werden gebracht.

Achter het gebouw lag een groot bedrijfsterrein met verschillende werkgebouwen. De tuin die nu achter het gebouw ligt is slechts een klein deel van de oorspronkelijke stadsmetseltuin. Het huis en de tuin lagen tegen de schans aan, die hoger lag. Dat hoogteverschil is bij de tuin nog te zien. De begane grond van het huis lag vroeger gewoon op straathoogte, de straat is in de loop der eeuwen opgehoogd waardoor de begane grond nu bijna een sousterrain is.

De stadssteenhouwerij en de metseltuin bleven tot 1829 in gebruik. Daarna kwam hier een machinefabriek en ijzergieterij. Tegenwoordig zit er een studentenvereniging in.