LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

houten Stadsschouwburg

Leidseplein 26

de Schouwburg vlak na de bouw, Lins de Leidse Poort, Herman Schouten, 1774-1780
de Schouwburg vlak na de bouw, Lins de Leidse Poort, Herman Schouten, 1774-1780beeldbank

Sinds 1774 staat de Stadsschouwburg hier op het Leidseplein. Twee jaar daarvoor was de Schouwburg van Van Kampen afgebrand op de Keizersgracht. De gedachte was dat het een tijdelijk gebouw zou zijn en dus werd er een houten toneelschuur met een stenen fundament neergezet. Het gebouw zou meer dan een eeuw blijven staan.

Het houten theater kreeg in 1874 een indrukwekkende zuilenpartij, die deed denken aan een Griekse tempel. Maar achter die stenen buitenkant bleef het oorspronkelijke houten gebouw grotendeels bestaan. Op 19 februari 1890 werd de verjaardag van koning Willem III gevierd in de schouwburg. Onderdeel van de show was Bengaals vuurwerk en dat was waarschijnlijk de oorzaak van een grote brand, het gebouw was niet meer te redden. Vier jaar later stond de nieuwe stadsschouwburg op het Leidseplein.

de schouwburg gezien door de Leidse Poort, Herman Schouten, 1779
de schouwburg gezien door de Leidse Poort, Herman Schouten, 1779beeldbank
brand in de stadsschouwburg, JMA Rieke, 1890
brand in de stadsschouwburg, JMA Rieke, 1890beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.