LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Stadsschouwburg

Leidseplein 26

prentbriefkaart uit 1905
prentbriefkaart uit 1905stadsarchief

De Amsterdamse stadsschouwburg stamt uit 1894, het gebouw kwam in de plaats van de oude afgebrande stadsschouwburg. Welgestelde Amsterdammers namen het initiatief voor het gebouw. Zij lieten een theater maken waar de verschillende sociale groepen gescheiden werden en de rijken de armen elkaar niet hoefden te ontmoeten.

De gallerij onder het balkon was de hoofdingang. Aan de zijkant was een aparte ingang voor welgestelden. Zij konden met de koets voorrijden en zo direct naar binnen. Naast de hoofdingang was de ingang voor de mindere rangen. Voor het koninklijk huis zijn er aparte ruimtes en een koninklijke foyer.

De zaal heeft een hoefijzervorm. Dat is goed voor de akoestiek, maar zorgt er ook voor dat de bezoekers elkaar goed konden zien. Zien en gezien worden, schouwburgbezoek als een sociale activiteit. Het gebouw is nog steeds zo als in 1894, de scheiding tussen de standen is verdwenen.

Bron: stadsschouwburg amsterdam

de net geopende stadsschouwburg, 1894
de net geopende stadsschouwburg, 1894beeldbank
zicht vanaf het podium op de grote zaal
zicht vanaf het podium op de grote zaalwiki

Gegevens van 7 november 2026.