LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Bolwerk Schinkel

Kleine-Gartmanplantsoen 10

bolwerk Schinkel uiterst rechts, Jan de Beijer, 1755
bolwerk Schinkel uiterst rechts, Jan de Beijer, 1755beeldbank

De bocht die de Singelgracht hier maakt geeft aan waar ooit Bolwerk Schinkel was. Op veel plekken is de Singelgracht rechtgetrokken, maar hier is de oude vorm van het bolwerk nog te zien. Waar nu het Holland Casino en het Max Euweplein staat, was eeuwenlang een bolwerk met een molen.

Het bolwerk is genoemd naar het riviertje de Schinkel, dat riviertje had de vorm van een onderbeen met knie en voet, dat werd toen geen scheenbeen genoemd maar een schinkel.

Op het bolwerk ontstond al snel een dorpje. Eerst een paar huizen voor de molenaar en zijn knecht, maar uiteindelijk stonden hier nekel tientallen kleine huisjes, het Rode Dorp genoemd, vanwege de rode dakpannen. De huisjes waren van de molenaars die ze verhuurden.

In 1844 werd het bolwerk ontruimd om plaats te maken voor de nieuwe gevangenis. De plek was uitgekozen omdat het dicht bij het Paleis van Justitie op de Prinsengracht was.

Bron: Theo Bakker

bolwerk Schinkel met de Roomolen in 1724
bolwerk Schinkel met de Roomolen in 1724Rijksmuseum
het Rode Dorp op het bolwerk, Hendrik ten Cate, 1833
het Rode Dorp op het bolwerk, Hendrik ten Cate, 1833Rijksmuseum
het Rode Dorp met de Roomolen, Herman Schouten
het Rode Dorp met de Roomolen, Herman SchoutenRijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.