Blokhuizen in de Amstel

In de Amstel werden hier in 1650 twee grote houten blokhuizen gebouwd. de gebouwen stonden op palen in de rivier en vanuit de blokhuizen konden soldaten schieten op eventuele indringers. Directe aanleiding was de Aanslag op Amsterdam, de poging van stadhouder Willem II om Amsterdam in te nemen.

De spanning tussen de Amsterdamse regenten en de stadhouder was in die jaren hoog opgelopen. Amsterdam wilde het leger inkrimpen nu er vrede met Spanje was gesloten, voor Willem II was dat onacceptabel, hij ontleende zijn macht vooral aan zijn positie als legeraanvoerder en een kleiner leger betekende minder macht.

In de nacht van 29 op 30 juli 1650 probeerden de troepen van de stadhouder de stad onverwachts te overrompelen. Dat mislukte doordat de troepen in het donker de weg kwijtraakte en er alarm geslagen kon worden. Voordat het leger bij Amsterdam was waren de poorten al dicht en stonden er soldaten op de stadswal.

Om herhaling te voorkomen kwamen er twee grote blokhuizen hier aan beide kanten van de Amstel, naast de bolwerken kwam er een hek op de jaagpaden op beide oevers. In de rivier kwamen palenrijen, de doorgang daarvan kon worden afgesloten.

De blokhuizen hebben er maar een paar jaar gestaan. De stadhouder overleed kort na de Aanslag op Amsterdam. De Staten-Generaal waren daarna fel tegen de blokhuizen, ze vonden het ongepast dat Amsterdam het nodig vond om zich te verdedigen tegen de rest van de Republiek.

Bovendien hinderden de blokhuizen de scheepvaart. De palen vertraagden de stroming, waardoor zandbanken en ondiepten ontstonden. De nauwe doorgang zorgde voor ongelukken met passerende schepen. In 1654 zijn de blokhuizen afgebroken, een deel van het hout is gebruikt voor de bouw van het Oudezijds Huiszittenhuis aan het Waterlooplein.