LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Het Nieuwe Werkhuis

Roetersstraat 2

het Nieuwe Werkhuis in 1790
het Nieuwe Werkhuis in 1790beeldbank

Eind 18e eeuw had Amsterdam dringend behoefte aan een nieuwe opvang voor daklozen en bedelaars. Het bestaande Willig Rasphuis aan de Prins Hendrikkade was overvol. Daarom werd hier Het Nieuwe Werkhuis gebouwd, het ging open in 1782. De maan die opgesloten zaten in het Willig Rasphuis werden hiernaartoe overgebracht, net als de vrouwen van het Spinhuis die een eigen afdeling en ingang kregen.

In het Nieuwe Werkhuis was plek voor 800 mensen, verdeeld over vier aparte afdelingen: gestrafte mannen, gestrafte vrouwen, en vrijwillige mannen en vrouwen. Die laatste groepen waren mensen die aan de bedelstaf dreigden te raken en zich vrijwillig lieten opnemen om in ruil voor zware arbeid kost en inwoning te krijgen.

Vanaf 1840 werd het Werkhuis steeds meer een bejaardenhuis en later werd het ook omgedoopt tot het Armenhuis, waar 'ouden van dagen, ongeneeslijk zieken en idioten' opgenomen werden. Ook in het Armenhuis moesten de ouden van dagen hard werken voor hun brood, ze moesten weven, spinnen, breien en naaien. pas in 1957 werd de werkplicht afgeschaft.

Tegenwoordig zit het Dr Sarphatihuis in het pand, een verpleeghuis.

het Nieuwe Werkhuis, Herman Schouten, 1787-1788
het Nieuwe Werkhuis, Herman Schouten, 1787-1788Rijksmuseum
de manneneetzaal van het Armenhuis in 1890
de manneneetzaal van het Armenhuis in 1890beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.