LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Hendrik Beerenburg

Stromarkt 9

het wapen van Venetië boven de deur
het wapen van Venetië boven de deureigen foto

Het huis van Hendrik Beerenburg, de uitvinder van de Beerenburg. Hij werd in 1724 eigenaar van dit pand. Vermoedelijk werd het kruidenmengsel samengesteld volgens een oud familierecept. Maar liefst 9 generaties hebben hier het geheime recept van het kruidenbitter bewaard.

Hendrik liet de gevel wijzigen, waarbij hij T WAPE van VENETIEN boven de deur in de puibalk liet aanbrengen. Een verwijzing naar de Italiaanse stad, waarvandaan oosterse kruiden naar het westen werden verhandeld. Het stelt een gevleugelde leeuw van San Marco met een menselijk gezicht voor, met in zijn voorpoten een opengeslagen bijbel waarin men op de pagina’s de initialen H.B. van Hendrik Beerenburg kan lezen.

Bovenop het pand staat een beer in een burg (burcht). Dit soort sprekende wapens, waarin de afbeelding verwijst naar de naam van de drager, waren vooral in de tweede helft van de 17e eeuw in de mode gekomen.

Beerenburg’s zakjes met een geheim kruidenmengsel werden populair bij de voorbijvarende Friese schippers. De schippers moesten er zelf brandewijn of jenever bijdoen. Volgens Beerenburg was het een probaat middel tegen “een Vervuilde en Bedorven Maag, Scheurbuik, Blauwschuit in de Leeden en Doodt ook alle Wormen in Oude en Jonge Personen”.

Het huis werd steeds vererfd. Na ruim 200 jaar van katholieke verwanten van Beerenburg, werd Maria van Deventer in 1943 de laatste eigenaar en bewoonster van het huis. Volgens een berichtje uit dat jaar was zij de 9e generatie met het geheime recept. De kinderloze Maria was verbitterd door het leven en wilde aan niemand het geheime recept prijsgeven. Al claimt het merk “Weduwe Joustra” wel dat zij het recept gekregen hebben. Mogelijk werden enkele tientallen verschillende kruiden gebruikt voor het drankje: kalmoes, duizendguldenkruid, zoethout, sandelhout, gentiaanwortel, laurierblad en jeneverbes. Maar sinds de 17e eeuw zijn er veel plaatselijke varianten gemaakt, al dan niet onder de naam Beerenburg.

Bron: stadsherstel

bovenop de gevel; een beer en een burcht
bovenop de gevel; een beer en een burchteigen foto
uit de Leeuwarder Courant van juni 1860
uit de Leeuwarder Courant van juni 1860delpher
de gevelsteen voor restauratie
de gevelsteen voor restauratierijksdienst voor het cultureel erfgoed

Gegevens van 7 november 2026.