Gevangenis onder Torensluis

Aan de zuidkant van de Torensluis, zit een trapje naar beneden naar de gracht. Dat is de ingang van de gevangenis die eeuwenlang hier gezeten. Toen de toren nog onderdeel van de stadsmuur was zijn hier ook cellen gebouwd, handig om ongewenst volk meteen te kunnen opsluiten voordat ze de stad in konden gaan. De bewaker woonde in de Jan Roodenpoortstoren.

Ook nadat de muur was gesloopt bleef de toren en de gevangenis. De ruimte is meer dan 300 jaar in gebruik geweest als gevangenis. Op een plattegrond is te zien dat er vier a vijf cellen waren, die cellen waren extreem klein.

De gevangenen zaten hier in voorlopige hechtenis, in afwachting van hun berechting. Waren ze eenmaal veroordeeld dan gingen ze naar het Tucht- Spin- of Werkhuis, of in het ergste geval naar het schavot op de Dam voor een geseling of een doodvonnis.

In 1735 ontsnapt één van de gedetineerde uit de gevangenis van de Torensluis: een jongen van elf jaar lukt het ‘door het pottegat van het gevangenis en verders door de traliën van de gang door te kruipen en met achterlating van zijn kleeren door de Singel naar de kant te zwemmen.’

Vanaf 1815 werden er alleen nog dronken mannen en loslopende honden in de kerkers van de Torensluis opgesloten. In 1829 werd de Jan Roodenpoortstoren afgebroken, de cellen bleven echter en fungeerden vervolgens onder meer als jazzclub en atoomschuilkelder.