LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Raadhuisstraat

Raadhuisstraat

de verdwenen Warmoesgracht, JMA Rieke, 1893
de verdwenen Warmoesgracht, JMA Rieke, 1893beeldbank

De Raadhuisstraat komt niet voor in de uitbreidingsplannen voor de grachtengordel in het begin van de 17e eeuw. Er was een klein kort grachtje tussen het Singel en de Herengracht, de Warmoesgracht, maar er geen directe verbinding tussen de Dam en de Westermarkt. Tussen het Singel en de Dam liepen de Huiszittensteeg en de Korte Huiszittensteeg. Beiden genoemd naar het Nieuwezijds Huiszittenhuis waar al sinds 1486 arme Amsterdammers terecht konden voor voedsel, kleding en turf.

In 1894 werd begonnen met de aanleg van de Raadhuisstraat, als eerste werd de schilderachtige Warmoesgracht gedempt. De Raadhuisstraat werd de enige doorbraak door de Grachtengordel. Alle andere plannen zijn nooit uitgevoerd.

Dat de doorbraak op deze plek kwam was niet toevallig. De Rozengracht was in 1889 gedempt op verzoek van de bewoners en met het dempen van het Warmoesgrachtje was een groot deel van het tracé al gereed zonder dat er één huis gesloopt moest worden.

Helaas lagen de Rozengracht en Warmoesgracht niet in elkaars verlengde. Vandaar de on-Amsterdamse draai die de Raadhuisstraat maakt tussen Herengracht en Keizersgracht. Op die twee grachten moesten een serie grachtenpanden gesloopt worden om de weg aan te kunnen leggen.

In 1895 was de Raadhuisstraat klaar, de naam verwijst naar de oude functie van het Paleis op de Dam, het was tot 1808 het stadhuis.

Bron: Theo Bakker

Spuistraat 156-170 is verdwenen voor de aanleg van de Raadhuisstraat, JMA Rieke, 1894
Spuistraat 156-170 is verdwenen voor de aanleg van de Raadhuisstraat, JMA Rieke, 1894beeldbank
de Keizersgracht tegenover de Westermarkt, gesloopt voor de Raadhuisstraat, JMA Rieke, 1875
de Keizersgracht tegenover de Westermarkt, gesloopt voor de Raadhuisstraat, JMA Rieke, 1875beeldbank
de bouwput van de winkelgalerij in de Raadhuisstraat, George Breitner, 1898
de bouwput van de winkelgalerij in de Raadhuisstraat, George Breitner, 1898beeldbank
Herengracht 186 tot 196, dit stuk is gesloopt, Pieter Oosterhuis, 1875
Herengracht 186 tot 196, dit stuk is gesloopt, Pieter Oosterhuis, 1875beeldbank
de net aangelegde Raadhuisstraat, Jacob Olie, 1897
de net aangelegde Raadhuisstraat, Jacob Olie, 1897beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.