LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Cornelis Anthonisz de schilder

Spuistraat 119

Maaltijd van rot van de voetboogschutters, de 'Braspenningmaaltijd', Cornelis Anthonisz, 1533
Maaltijd van rot van de voetboogschutters, de 'Braspenningmaaltijd', Cornelis Anthonisz, 1533hart.amsterdam

Er zijn slechts enkele schilderijen bewaard gebleven van Cornelis Anthonisz. Buiten de vogelvluchtkaart zijn dat een paar portretten en twee van de allereerste schuttersstukken.

In 1531 schildert hij 'Rot A van de Kloveniers', zeventien goed bewapende schutters voor een fantasielandschap. Het is één van de eerste schuttersportretten en lijkt beïnvloed door de schilderijen van de Jeruzalemvaarders van Jan van Scorel. Onderaan staat een tekst van Seneca, zowel in het Latijn als het Nederlands over de plechtige eed van de Kloveniers.

Twee jaar later schildert Cornelis Anthonisz "Maaltijd van Rot van de voetboogschutters"  Het schilderij staat ook bekend als de Braspenningmaaltijd. Het is het eerste schuttersstuk waarbij een tafel met maaltijd centraal staat, een thema dat daarna veel vaker gebruikt zou worden.

Cornelis heeft zichzelf ook geschilderd. Hij is lid van de schutterij dus onlogisch is dat niet. Hij is de man uiterst links, die met een ganzenveer naar zichzelf wijst. Alsof hij wil zeggen: Ik ben het. De hand met ganzenveer verwijst ook naar de naam van het huis van Cornelis Anthonisz: "de Schrijvende Hand".

Op tafel ligt een gebraden gans en reiger, een haring en wat brood. Niet bepaald uitbundig voor een feestmaal van zo'n grote groep, daarom wordt het ook de naam ‘ ‘Braspenningmaaltijd’ genoemd. Een braspenning was een muntje van weinig waarde. Behalve schilder was Cornelis Anthonisz vooral prentenmaker.

Schutters van Rot A, Cornelis Anthonisz
Schutters van Rot A, Cornelis Anthoniszhart.amsterdam
Sybrand Pompejus Occo door Cornelis Anthonisz, 1536-1540
Sybrand Pompejus Occo door Cornelis Anthonisz, 1536-1540wiki
Willem van Oranje als jongen te paard, naar Cornelis Anthonisz., 1544 - 1559
Willem van Oranje als jongen te paard, naar Cornelis Anthonisz., 1544 - 1559Rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.