schout Willem Bardes en de doleantie van Amsterdam

Willem Bardes woonde hier, hij werd Amsterdams schout in 1540, vlak na de opstanden van de wederdopers. De stad was streng katholiek en Bardes voerde in eerste instantie dat beleid uit. 19 ketters die geen berouw toonden veroordeelde hij tot de brandstapel, tien anderen die wel berouw toonden kregen mildere doodstraffen: verdrinking, verwurging of onthoofding.

In de loop van de jaren ontstond er steeds meer spanning tussen het streng orthodox katholieke stadsbestuur en de veel mildere Bardes. De beschuldigingen vlogen over en weer, Bardes noemde burgemeester Dirckzn corrupt, omgekeerd werd Bardes beschuldigd van ketterij.

In 1564 nam Bardes het initiatief voor de doleantie van Amsterdam een smeekschrift aan landvoogd Margaretha van Parma om in te grijpen. Volgens Bardes en zijn medestanders vertegenwoordigde het stadsbestuur niet alle Amsterdammers maar vooral zichzelf, waren ze corrupt, deden  aan vriendjespolitiek en waren ze veel te hard in hun optreden tegen ketters (calvinisten).

Margaretha stuurde Willem van Oranje naar Amsterdam om de zaak uit te zoeken. Maar toen de prins in mei 1566 aankwam was hij al te laat. Drie maanden later brak de beeldenstorm uit en een jaar later sloeg de Spaanse inquisitie hard terug.

Bardes werd opgepakt en gemarteld, maar weer vrijgelaten. Hij vluchtte daarop naar Leiden. Twee jaar later overleed hij daar, al zijn Amsterdamse bezittingen waren inmiddels in beslag genomen. Zijn zoon, die ook gevlucht was, keerde pas in 1678 terug naar Amsterdam. Hij zou het uiteindelijk tot burgemeester schoppen. Van Willem Bardes is geen afbeelding bekend, wel van zijn zoon, de burgemeester met dezelfde naam.