LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

De smid van het alleroudste Amsterdam

Nieuwendijk 154

de opgravingen in 1979
de opgravingen in 1979beeldbank, Han van Gool

In 1979 doen archeologen hier een spectaculaire ontdekking. Voor het eerst wordt bij een opgraving een metaaldetector gebruikt, die zodra hij op de grond is gezet meteen uitslaat. Even denken de archeologen dat het apparaat stuk is. Dat blijkt niet het geval.

Er wordt hier een schaar, een riek, een braadvork, messen, pijlpunten, een vishaakje en een deel van een dolk gevonden. Ook bijzonder is de vondst van een laars van geitenleer zachter en duurder dan runderleer. Alledaagsere vondsten zijn een klomp en een schaats.

Hier zat een smid en de eerste smid moet eind 12e eeuw zijn begonnen om een terp aan te leggen voor zijn smidse. Het gewicht van het huis en de terp zorgden ervoor dat het huis verzakte. De smid kon niets anders dan het huis afbreken, de boel opnieuw verhogen en het huis weer opbouwen. Tien keer achter elkaar.

Op grond van het opgegraven aardewerk wordt het eerste huis van de smid op 1200 gedateerd. Rond 1275 hield de smidse op te bestaan. In dezelfde periode dat de smid zich hier vestigde had hij als buurman een wever. Daarnaast woonde weer een andere ambachtsman: hier vinden de archeologen malletjes, mogelijk voor naalden, en weefgewichten. Hier woonde een metaalgieter.

De oudste Amsterdamse bebouwing moet hier aan de Nieuwendijk moet zijn geweest. En het gaat hier zeker niet om een eenvoudig vissersdorpje. Het oude Amsterdam had contacten met het buitenland. De steenkool die bij de werkplaats is gevonden komt uit Engeland en het ijzererts uit het Midden-Duitse Thüringen. Een deel van het gevonden aardewerk is ook afkomstig uit Duitsland. Ook zijn er vondsten uit het Middellandse Zeegebied en Oostenrijk.

Bron: huis van hilde

schaats uit de smidse op de Nieuwendijk
schaats uit de smidse op de NieuwendijkAmsterdam Museum

Gegevens van 7 november 2026.