LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Blaeu's drukkerij

Blaeustraat

de Gravenstraat met in het midden de plek waar drukkerij Blaeu Erf stond
de Gravenstraat met in het midden de plek waar drukkerij Blaeu Erf stondbeeldbank

De drukkerij van Blaeu was halverwege de 17e eeuw de grootste ter wereld. Er waren twee vestigingen, één aan de Bloemgracht, de ander hier aan de Gravenstraat. In die laatste drukkerij werden waarschijnlijk de meeste kaarten gedrukt. In de drukkerij stonden negen van de beste drukpersen ter wereld, waarmee Blaeu zijn enorme atlassen kon maken.

De drukkerij zat in de voormalige Latijnse School, het enorme complex was leeg komen te staan toen de school verhuisde naar het Singel. Vanaf 1666 heette het hier drukkerij Blaeu Erf, de drukkerij liep door tot de Sint Nicolaasstraat. En het zijstraatje van de Gravenstraat heet sinds die tijd de Blaeustraat.

Op 22 februari 1672 woedde hier een felle brand die de drukkerij helemaal zou verwoesten. Het blussen ging moeilijk door de vrieskou, waardoor brandspuiten bevroren. Omwonenden die hun huisraad wilden redden liepen de blussers voor de voeten in de nauwe steegjes.

De drukkerij was zes jaar eerder hier ingetrokken, eerder zat hier de Latijnse school. Het was een enorm complex dat doorliep tot de Sint Nicolaasstraat. In de fabriek stonden negen van de beste drukpersen ter wereld.

De schade na de brand was enorm, de drukkerij was volledig verwoest en de vele atlassen en globes waren verbrand. De drukmachines overleefden het vuur wel. De totale schade werd op 382.000 gulden geschat.

Eén van de toeschouwers was Jan van der Heijden, hij zag hoe de brandweer machteloos was en hoe weinig effectief de brandspuiten waren. Van der Heijden zou nog datzelfde jaar komen met zijn ontwerp voor een sterk verbeterde brandweerspuit. Het jaar erop werden hij en zijn broer benoemd tot stadsbrandmeesters.

Bron: meer over dit verhaal

het drukkersmerk van Blaeu
het drukkersmerk van Blaeurijksmuseum
handmatig ingekleurde afbeelding uit de Atlas Maior, Jan Blaeu
handmatig ingekleurde afbeelding uit de Atlas Maior, Jan BlaeuAllard Pierson Museum
Jan Willemsz Blaeu, Jan van Rossum, 1663
Jan Willemsz Blaeu, Jan van Rossum, 1663amsterdam museum

Gegevens van 7 november 2026.