LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Praalgraf Michiel de Ruyter

Nieuwe Kerk

het praalgraf van De Ruyter, Emanuel de Witte, 1683
het praalgraf van De Ruyter, Emanuel de Witte, 1683rijksmuseum

Op 18 maart 1677 werd Michiel de Ruyter hier onder enorme belangstelling begraven. Zelf had hij liever in de Oude Kerk gelegen, maar daar was geen ruimte voor een dergelijk groot praalgraf.

Voorafgaand aan de plechtigheid in de Nieuwe Kerk trok de begrafenisstoet uren door de straten. Vrouwen en dus ook Anna van Gelder, de vrouw van Michiel de Ruyter, waren daarbij niet welkom. Het verhaal gaat, dat de man die Michiels harnas droeg de dag erna door vermoeidheid overleed.

Bij de begrafenis waren honderden gasten uit binnen en buitenland, maar stadhouder Willem III ontbreekt, hij had veel conflicten met Michiel de Ruyter gehad. Ook Cornelis Tromp, die openlijk ruzie maakte met De Ruyter, was afwezig. Na de plechtigheid duurde het nog vier jaar voordat dit praalgraf gemaakt wordt.

De Ruyter zelf ligt in de grafkelder. Tot eind 19e eeuw konden de botten van de zeeheld bekeken worden als je de koster een fooi gaf. De glazen ruiten die de botten moest beschermen waren in de loop der eeuwen helemaal kapotgedrukt door bewonderaars, de splinters lagen tussen botten. Eind 19e eeuw is het graf restaureerd, De Ruyters botten liggen nu in een loden kist in de graftombe.

Op het moment van de herdenkingsplechtigheid was Michiel De Ruyter al bijna een jaar dood. Op 29 april 1676 kwam hij om het leven bij een zeeslag bij Sicilie. Zijn lichaam werd gebalsemd en naar Nederland vervoerd.

Op de Franse kust stonden kanonnen om eresaluten af te vuren toen het schip met het lijk van De Ruyter langsvoer. Opmerkelijk omdat de republiek in oorlog was met Frankrijk.

In 1949 werd de kist door de familie De Ruyter geopend. Zowel de kist als het lichaam waren in zeer slechte staat. Naast het lichaam lag het been dat bij de zeeslag in Sicilië was afgeschoten. De familie besloot dat er een nieuwe kist moest komen en dat deze voorgoed gesloten moest blijven.

Bron: scheepvaartmuseum

de botten van Michiel de Ruyter verspreid door de kist, 1881
de botten van Michiel de Ruyter verspreid door de kist, 1881rijksmuseum
begrafenisstoet van Michiel de Ruyter, 1677, Jan Luyken, 1685
begrafenisstoet van Michiel de Ruyter, 1677, Jan Luyken, 1685rijksmuseum
de graftombe van De Ruyter in de Nieuwe Kerk
de graftombe van De Ruyter in de Nieuwe Kerkwiki
harnas dat gedragen werd bij de plechtigheid voor Michiel de Ruyter
harnas dat gedragen werd bij de plechtigheid voor Michiel de Ruyterrijksmuseum
uitnodiging voor de begrafenis van Michiel de Ruyter
uitnodiging voor de begrafenis van Michiel de Ruyterrijksmuseum
begrafenisstoet van Michiel Adriaenszoon de Ruyter, 1677-1679
begrafenisstoet van Michiel Adriaenszoon de Ruyter, 1677-1679rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.