Martelaarsgracht

Tot 1884 stroomde hier water. De Nieuwezijds Voorburgwal en de Nieuwezijds Achterburgwal, nu de Spuistraat, loosden hun water op het IJ via de Martelaarsgracht.

Om de stad te beschermen tegen eb en vloed en om de waterstand in de stad te kunnen reguleren zat er een sluis in dit stukje gracht, de (oude) Haarlemmersluis, daaroverheen lag de Martelaarsbrug die beide stukken van de Nieuwendijk met elkaar verbond. Ook tussen de Haringpakkerij en de Texelse Kade (beiden nu de Prins Hendrikkade) lag een ophaalbrug, de Spaarndammerbrug. Beide bruggen verdwenen met de demping.

Hoe de Martelaarsgracht aan haar naam is gekomen is altijd wat onduidelijk gebleven. Mogelijk is het een verwijzing naar de protestanten die aan handen en voeten van de Heilig Kruistoren in het IJ werden gegooid. Maar de naam kan ook verwijzen naar het huis 'De Martelaar' op de Nieuwezijds Voorburgwal.