Toren voor de Nieuwe Kerk

Tot tweemaal toe zijn er plannen gemaakt voor een toren bij de Nieuwe Kerk. Voor het eerst in 1565, toen de parochie van de Oude Kerk zijn toren liet verhogen vond de Nieuwe Kerk dat zij niet achter konden blijven en er ook een toren moest komen. De rivaliteit tussen beide parochies was groot. Maar door de Beeldenstorm van 1566 en de Alteratie van 1578 gingen de plannen niet door.

Toen de Nieuwe Kerk in 1645 uitbrandde en grootser en mooier herbouwd werd, bood dat nieuwe kansen. Burgemeester Willem Backer was de drijvende kracht achter de bouwplannen.

Jacob van Campen ontwierp een toren in neogotische stijl. Van Campen had ook het nieuwe stadhuis ontworpen (nu Paleis op de Dam) dat tegelijkertijd gebouwd werd. Maar liefst 6363 heipalen werden de grond in geslagen om de enorme toren te kunnen dragen. De kerktoren moest hoger worden dan het stadhuis, hét symbool voor de wereldlijke macht om te laten zien dat de kerk belangrijker was dan het stadsbestuur. Ook moest de toren persé iets hoger dan de Domtoren in Utrecht.

De eerste steen werd gelegd door de zoon van de burgemeester in 1647. Maar in 1653 werd de bouw definitief gestaakt, de voet en een deel van de romp van de toren waren toen klaar.

De drijvende kracht achter de bouw van de toren, Willem Backer, was een jaar eerder overleden. Bovendien was het geld op, nadat de bouw van het nieuwe Stadhuis een stuk duurder was uitgevallen dan verwacht. Er resteerde een forse onderkant zonder nut, het grootste deel van die onderkant is 1783 gesloopt, maar nog steeds is vanaf de Nieuwezijds Voorburgwal goed te zien dat er een begin gemaakt is met de toren.

Een aantal 17e eeuwse schilders en tekenaars heeft de Nieuwe Kerk met toren afgebeeld, zij namen een voorschot op een toekomst die er nooit zou komen.