de Alteratie

Amsterdam bleef lang een Spaansgezinde katholieke stad. Terwijl bijna heel Holland in 1778 al de kant van de de opstandelingen heeft gekozen blijft in Amsterdam een streng-katholiek stadsbestuur aan de macht.

De stad komt steeds verder in een isolement te liggen. De Watergeuzen hebben de handelsroutes afgesloten en om de stad trekken gewapende aanhangers van Willem van Oranje. In 1577 proberen de geuzen de stad in te nemen, maar de inval mislukt.

In februari 1578 sluiten de opstandelingen en het gemeentebestuur een overeenkomst, de satisfactie van Amsterdam. Calvinisten krijgen veel meer rechten in de stad, maar dat is de opstandelingen niet genoeg, op 26 mei 1778 grijpen ze de macht. Zij bezetten het stadhuis.

27 vooraanstaande katholieken worden hier aan het Damrak (nog ongedempt) in een boot gezet en voorbij de banpaal op de Diemerzeedijk aan land gezet. Hier komt de uitdrukking: "aan de dijk zetten" vandaan. De 27 mogen gaan en staan waar ze willen, zolang ze maar buiten Amsterdam blijven.

De machtsovername gaat eigenlijk erg soepel, nergens is er verzet en de verdreven katholieken hadden er ook niet op gerekend dat ze "slechts" verbannen zouden worden, ze waren er van overtuigd dat ze de alteratie niet zouden overleven. De katholieke burgemeester Buyck weigerde zelfs de kleren die zijn vrouw hem kwam brengen, dat vond hij zonde.

Nadat de katholieke regenten de stad uit waren, was het gehate Minderbroedersklooster aan de beurt. Zij hadden volop meegedaan aan de inquisitie. Het klooster werd geplunderd en de kloosterlingen de stad uitgejaagd. Een paar dagen later werd het nieuwe calvinistische stadsbestuur geínstalleerd. Amsterdam ging op 26 mei 1578 over naar de Prins van Oranje en de opstandelingen