LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

de Wisselbank de gulden als de dollar van de 17e eeuw

Dam

geldwagen van de Wisselbank
geldwagen van de Wisselbankhart.amsterdam

In 1609 werd hier in het Oude Stadhuis de Wisselbank geopend, een revolutionaire verandering in het betalingsverkeer. Tot dan toe verliepen betalingen vaak chaotisch.

Er waren veel verschillende munten in omloop, de waarde was lang niet altijd duidelijk en vaak werden er ook hoekjes afgevijld wat de waarde nog onduidelijker maakte. Geldwisselaars verdienden hier een goede boterham aan, maar voor de handel was het een groot probleem.

De Amsterdamse Wisselbank veranderde dat compleet, iedereen kon hier zijn munten inwisselen in guldens. In korte tijd werd de gulden daarmee de internationale standaard in het betalingsverkeer. De gulden was in de 17e eeuw wat de dollar nu is.

De betrouwbaarheid van de Wisselbank was essentieel. Dat werd nog belangrijker toen de Wisselbank papieren wisselbrieven ging uitgeven. Tegen inlevering daarvan kon de toonder contant geld krijgen bij de Wisselbank. Het bankbiljet was daarmee geboren.

De bank functioneerde ook als een soort van giro. Handelaren konden een rekening openen, geld opnemen en overmaken naar andere rekeningen. Het vertrouwen in de Wisselbank was zo groot dat veel handelaren hun geld liever hier opsloegen dan thuis, hier lag het veiliger. De Engelse ambassadeur had het over: "...de wijdvermaarde wisselbank, alwaer de grootste wezenlijke schat gevonden wordt, die ergens in de waerelt bekent is".

De Wisselbank bleef lang belangrijk, maar toen eind 18e eeuw de VOC ten onder ging kwam ook de Wisselbank in problemen. De Nederlandsche bank nam de rol van de Wisselbank over in 1820.

Bron: meer over dit verhaal

geldkist uit de Wisselbank
geldkist uit de Wisselbankhart.amsterdam
door de Wisselbank uitgegeven rijksdaalder, 1622
door de Wisselbank uitgegeven rijksdaalder, 1622wiki
wintergezicht op het oude stadhuis, hier zat de Wisselbank, Jan Beerstraten, 1630-1650
wintergezicht op het oude stadhuis, hier zat de Wisselbank, Jan Beerstraten, 1630-1650hart.amsterdam

Gegevens van 7 november 2026.