Vierschaar

De vierschaar is de plek waar de rechtszaken worden gevoerd. De zaal heette zo omdat traditioneel in de openlucht recht werd gesproken. Dat gebeurde binnen vier baken, ook wel scharen genoemd. Die openbaarheid werd belangrijk gevonden en daarom heeft de vierschaar in het Paleis op de Dam ruiten zonder glas maar met tralies ervoor, zodat het publiek kon zien wat er gebeurde. Ook het Oude Stadhuis had een vierschaar

De vierschaar staat vol beelden en reliëfs van Artus Quellinus. Wie door de ruiten naar binnen keek zag op de achtergrond drie reliëfs met de beroemde vonnissen van historische rechtszaken. Zaleucus uit de Griekse oudheid, Salomon uit de Bijbel en Brutus uit de Romeinste tijd. In de vierschaar zit vol symbolen voor rechtspraak, dood en straf

De zitting in de vierschaar was overigens alleen een ceremonie, want de eigenlijke rechtszaak en veroordeling vond voor de ceremonie elders plaats. Een misdadiger kon alleen ter dood worden veroordeeld als hij eerder, bij ondervraging en eventueel marteling bekend had.

De doodstraf kon uitgevoerd worden door onthoofding, dat was het meest eervol. Maar het kon ook door ophangen, wurgen, verdrinking, de brandstapel of radbraken. En daarbovenop konden nog aanvullende straffen komen zoals dat het lijk opgehangen werd op het galgenveld in Noord om door het weer en de beesten verteerd te worden. Ook kon een misdadiger een gewone begrafenis ontzegd worden. En dat betekende in het denken van de 17e eeuwse Amsterdammer, dat het hiernamaals onbereikbaar was.