LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

de bouw van het Stadhuis

Dam

het Stadhuis in aanbouw, op de voorgrond de Waag, Jacob van der Ulft
het Stadhuis in aanbouw, op de voorgrond de Waag, Jacob van der Ulfthart.amsterdam

Amsterdam groeide explosief in het begin van de 17e eeuw. Handel en nijverheid floreerden enorm en dat trok massa’s mensen, waardoor de bevolking in de eerste 40 jaar van de 17e eeuw verviervoudigde.

Het oude stadhuis werd simpelweg te klein, het gebouw was in de loop der jaren steeds uitgebreid, waardoor het een onoverzichtelijk geheel was geworden Daarnaast was het gebouw bouwvallig; verschillende delen van het raadhuis begonnen langzaam te bezwijken. In 1640 viel de beslissing om het gebouw af te breken en te vervangen door een nieuw Stadhuis.

Uiteindelijk werd gekozen voor een ontwerp van Jacob van Campen, een voor die tijd zeer vooruitstrevende stijl, nu bekend als Hollands Classicisme. Het stadhuis van Amsterdam zou het grootste stadhuis van Europa worden en werd wel gezien als ‘het achtste wereldwonder’.

Er werden 13.659 houten palen, gemaakt van Noorse sparren, in de slappe Amsterdamse bodem geheid om het gewicht van het gebouw te dragen. Nog tijdens de bouw werd het ontwerp uitgebreid. Na de vrede van Munster in 1648 groeide de handel en leek er behoefte aan een nog groter Stadhuis.

De vrede was niet alleen goed voor de handel, ook hoefde de stad niet meer te betalen voor de oorlog tegen Spanje. En dus was er geld genoeg voor een groot en extravagant gebouw. Maar vier jaar later brak de eerste Engelse Oorlog uit en werden de plannen toch maar versoberd. Het stadhuis kreeg daarom geen derde verdieping meer zoals eerder de bedoeling was. Ook werd er bezuinigd op de decoratie van het gebouw
Nog voordat het gebouw af was brandde het Oude Stadhuis af in 1652. Het Nieuwe Stadhuis werd op dat moment gebouwd vlak achter het Oude Stadhuis. Drie jaar later, op 29 juli 1655 werd het Stadhuis in gebruik genomen.

Bron: meer over dit verhaal

Paleis in aanbouw (links), Johannes Lingelbach, 1656
Paleis in aanbouw (links), Johannes Lingelbach, 1656amsterdam museum
niet uitgevoerd ontwerp voor het Stadhuis door Philips Vingboons
niet uitgevoerd ontwerp voor het Stadhuis door Philips Vingboonsbeeldbank
het afgebrande Oude Stadhuis met daarachter het Nieuwe Stadhuis in aanbouw, 1652
het afgebrande Oude Stadhuis met daarachter het Nieuwe Stadhuis in aanbouw, 1652beeldbank
de ruïne van het Oude Stadhuis met de nieuwbouw voor het Nieuwe erachter, Roelant Roghman, 1652
de ruïne van het Oude Stadhuis met de nieuwbouw voor het Nieuwe erachter, Roelant Roghman, 1652beeldbank
Stadhuis op de Dam in aanbouw, links 't Huis onder 't Zeil, 1650
Stadhuis op de Dam in aanbouw, links 't Huis onder 't Zeil, 1650beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.