LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Grafstenen

Oude Kerk

graf delven in de Oude Kerk, detail van een tekening van Herman Schouten, 1786
graf delven in de Oude Kerk, detail van een tekening van Herman Schouten, 1786beeldbank

Ruim tweeduizend graven, waarin waarschijnlijk zo'n 60 duizend mensen zijn begraven geweest liggen er in de Oude Kerk. De graven zijn 4, soms 5 kisten diep waren en werden regelmatig geruimd als grafrechten waren verlopen of werden verkocht.

Tegenwoordig zijn vrijwel alle graven leeg en de stoffelijke resten in een knekelput achterin de kerk gelegd. Door een glasplaat in de vloer is daar de inhoud van de knekelput te zien.

Geen van de zerken is ongeschonden. Door de voortdurende slijtage door de schoenzolen zijn ze afgesleten. Veel stenen zijn ook gebroken door verzakkingen of gebreken in de stenen.

In de vochtige bodem vergingen de doodskisten na verloop van tijd, waardoor het zand onder de zerken wegzakte. De grafstenen moesten zo nu en dan omhoog gehaald worden om de vloer weer op hoogte te brengen. In elke zerk zit daarom een wigvormig gat, waarin met een klauw de zerk opgetild kon worden.

Het oudste graf is ouder dan de kerk. Nog voor de bouw van de Oude Kerk was hier Amsterdams eerste begraafplaats. Bij archeologisch onderzoek in 1963 is onder de Oude Kerk een zogenaamd boomkistgraf ontdekt uit omstreeks 1200. In het graf lag het skelet van een ongeveer 35-jarige man. Het boomkistgraf is het oudste graf dat ooit is gevonden in Amsterdam. Helaas weten we verder niks over de man.

Bron: Herman Janse, amsterdam.nl

grafdelvers aan het werk in de Oude Kerk, Herman Schouten, 1786
grafdelvers aan het werk in de Oude Kerk, Herman Schouten, 1786beeldbank
het delven van een graf, Emanuel de Witte, 1655
het delven van een graf, Emanuel de Witte, 1655wiki
de Mariakapel met een open graf, Herman Schouten, 1770
de Mariakapel met een open graf, Herman Schouten, 1770beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.