LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

De Grote Geus Brederode in Amsterdam

Warmoesstraat 143

aankomst van Brederode in Amsterdam, Philippus Velijn, 1823-1829
aankomst van Brederode in Amsterdam, Philippus Velijn, 1823-1829rijksmuseum

Hendrick van Brederode is begin 1567 de held van de opstandelingen, ze noemen hem de Grote Geus. Amsterdam is dan nog katholieke en Spaansgezind. Het stadsbestuur wil dan ook niet dat De Grote Geus de stad binnenkomt, zij zijn bang voor een opstand.

Het stadsbestuur, bang geworden, besluit om alleen de Haarlemmerpoort nog geopend te houden. Maar Clement Volkertszoon Coornhert smokkelt Van Brederode Amsterdam in, in een schuit. De vrouw van Van Brederode volgt een paar dagen later verkleed als boerin.

Eenmaal binnen laat Van Brederode alle geheimzinnigheid varen en verblijft hij openlijk in de herberg Engelenborg hier in de Warmoesstraat. ’s Avonds bewaakte een honderdtal mannen zijn herberg en de burgemeesters wisten dat gewapend ingrijpen tot een bloedige burgeroorlog zou leiden, omdat Brederode steun genoot van een flink deel van de bevolking.

De waard van de herberg zag vooral commerciele kansen, om de rust te bewaren betaalde de stad alle kosten van het verblijf van De Grote Geus. Dus voorzag de waard Van Brederode en zijn mannen van ontzagwekkende hoeveelheden voedsel en drank.

Onder druk van de calvinisten benoemt het stadsbestuur Van Brederode zelfs tot generaal-kapitein van de stad. Het bestuur weet dat de Spaanse landheer, de hertog van Parma, dat nooit zal goedkeuren. Maar de angst voor een opstand is te groot.

Even lijkt het in 1567 alsof de Geuzen er in zullen slagen Amsterdam al in handen te krijgen. Maar op dat moment is ook al duidelijk dat de Hertog van Alva met een grote legermacht onderweg is naar de Nederlanden. Als de ene na de andere opstandeling vlucht besluit ook een desillusioneerde Brederode te vluchten naar Emden.

Voor de waard van de Engelenburg krijgt zijn vriendelijke ontvangst nog een staartje. Ook hij moet vluchten en gaat terug naar zijn geboortestad Danzig.

Bron: Maarten Hell, Marcel Tettero

Hendrick van Brederode, 1570
Hendrick van Brederode, 1570public domain

Gegevens van 7 november 2026.