LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

brand in de Koepelkerk

Kattengat 2

brand in de Lutherse Nieuwe Kerk, Hendrik Greeven, 1822
brand in de Lutherse Nieuwe Kerk, Hendrik Greeven, 1822beeldbank

Twee keer werd de Lutherse kerk getroffen door brand. Op 18 september 1822 brak er brand uit door slordige werkzaamheden van loodgieters op de zolder van de kerk. Binnen een half uur stond het hele gebouw in lichterlaaie en sloeg de brand over op de omringende huizen. Het schouwspel van de brand in het hoge koepeldak was ‘ontzettend’, schreef de Rotterdamsche Courant, maar ook ‘grootsch’.

Het dak was bedekt met koper, dat ‘in groote bladen door de lucht vloog’ en het vuur kleurde ‘met afwisselende tinten van blaauw en groen, wAäronder zich zeer spoedig de heldere vlammen der ontstoken geestrijke dranken en de donker gele rook der olie, die zich in de naburige pakhuizen bevonden, vermengde’.

In de pakhuizen rond de kerk lag veel brandbaar materiaal opgeslagen, olie, hout en verf zorgden voor een vuurzee. In totaal zouden 48 brandspuiten het vuur in de kerk bestrijden en was pas de volgende ochtend de brand uit.

Meteen begon een inzameling voor herbouw in binnen- en buitenland. Ook de lutherse koning van Denemarken deed een gift. In 1826 werd de nieuwe kerk ingewijd ietsje hoger dan de oude kerk. In 1993 werd de kerk weer getroffen door brand. In de vuurzee stortte de trotse zwaan neer, en verdween, maar niet in het water van het Singel zoals men eerst dacht: een toeschouwer meldde dat hij gezien had hoe de zwaan door twee man in de achterbak van een auto was gehesen. Het kenteken was genoteerd en zo kon de politie de zwaan een dag later terugvinden. Anderhalf jaar later was de kerk hersteld, inclusief zwaan.

Bron: parool

de Lutherse Kerk twee dagen na de brand, N Slangenburgs, 1822
de Lutherse Kerk twee dagen na de brand, N Slangenburgs, 1822beeldbank stadsarchief
de ravage na de brand door Gerrit Lamberts
de ravage na de brand door Gerrit Lambertsbeeldbank stadsarchief

Gegevens van 7 november 2026.