Beurstrommelen

Amsterdam ontsnapte aan een ramp in juli 1622. Een oplettende weesjongen ontdekte dat de Spanjaarden een schuit vol buskruit onder de Beurs van Hendrick de Keyser wilden laten ontploffen. De weesjongen zocht in de buurt van de Beurs (nu op het Rokin, vlakbij de Dam) naar zijn bal en ontdekte het kruitschip op het water van de Amstel onder de bogen van het gebouw. Hij waarschuwde de kooplieden en de gevaarlijke scheepslading werd onschadelijk gemaakt.

Het dankbare stadsbestuur bood hem een beloning van 300 gulden aan, maar de jongen nam die niet aan. Liever wilde hij dat alle Amsterdamse jongens het recht kregen om tijdens de kermisweek in september op het Beursplein te spelen en zoveel lawaai te maken als ze wilden. Hij kreeg zijn zin en de traditie van het beurstrommelen was geboren.

Inmiddels is de beurs verhuisd en de traditie van het beurstrommelen is mee verhuisd. Hele generaties Amsterdamse kinderen zijn er mee opgegroeid, maar de laatste decenia lijkt de traditie een stille dood te sterven.

Het verhaal lijkt een mooie legende, maar in dit geval klopt in ieder geval een deel van het verhaal. In juli 1622 werd inderdaad een complot ontdekt in Amsterdam. Brandstichters wilden op strategische locaties, zoals het Oost-Indisch Huis en het Stadhuis, dozen met buskruit laten exploderen. De aanslagplegers hoopten de stad en het gewest "in de uyterste confusie ende ruyne te brengen".

Hoofdverdachte was Balthasar Paul, na verhoor en waarschijnlijk marteling gaf hij openheid over de plannen. Hij werd gewurgd op een schavot voor het stadhuis op de Dam. Zijn lichaam werd geblakerd met buskruit en uiteindelijk ter afschrikking in Volewijck opgehangen.

Verder staat vast dat er een doos buskruit is gevonden en dat er regelmatig geklaagd werd over spelende kinderen op het Beursterrein en met het burgerweeshuis vlakbij kunnen dat zomaar weeskinderen zijn geweest.