LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

burgemeester Hendrick Dircksz en schout Willem Bardes

Warmoesstraat 166

portret van de zoon van Willem Bardes, burgemeester Willem Baerdesen, Edouard Taurel, 1841-1879
portret van de zoon van Willem Bardes, burgemeester Willem Baerdesen, Edouard Taurel, 1841-1879Rijksmuseum

Hier in huis de Swarte Mol woonde de zeer orthodox -katholieke burgemeester Hendrick Dircksz. Dircksz was aanvoerder van de kliek die aan de macht kwam in 1538. De heersende groep regenten moest toen plaats maken omdat ze niet hard genoeg hadden opgetreden tegen de wederdopers.

De nieuwe machthebbers zouden bekend worden onder de naam de sincere katholiecke partij of de Dirckisten naar hun leider meester Hendrick Dircksz. Hij zou de komende jaren veertien keer tot burgemeester worden gekozen, zijn neef Joost Buyck zelfs zeventien maal. Precies veertig jaar heeft de kliek rond Hendrick Dircksz met strakke hand Amsterdam geregeerd.

In de jaren voor de alteratie voerde Dircksz een verbeten strijd om de macht met de veel gematigdere schout Willem Bardes. De burgemeester schrok er niet voor terug om een complot te smeden met de pastoor van de Oude Kerk om Bardes te beschuldigen van steun aan de ketterse wederdopers. Samen kochten ze een aantal getuigen om die Bardes beschuldigden.

Dat had Bardes duur kunnen komen te staan. Maar na een lang proces werd het complot ontmaskerd en werd de pastoor verbannen. Burgemeester Hendrick Dircksz ontsprong de dans, hij had ervoor gezorgd dat er geen bewijs tegen hem was, hij werd vrijgesproken. Tijdens de alteratie was Hendrick Dircksz één van degenen die de stad werd uitgezet in een bootje. Hij werd "aan de dijk gezet" op de Diemerzeedijk. Dircksz was inmiddels zeer gehaat in Amsterdam, hij vestigde zich in Haarlem.

Bron: historisch genootschap

neef Joost Buyck
neef Joost Buyckamsterdam museum

Gegevens van 7 november 2026.