Hier werd de eerste reis naar de Oost gepland

Negen Amsterdamse koopmannen richten hier in 1594 de Compagnie van Verre op in het  proeflokaal van Marten Spil, een wijnkoper. Het waren dezelfde mannen die acht jaar later nauw betrokken zouden zijn bij de oprichting van de VOC.

De Compagnie van Verre gaf Cornelis De Houtman de opdracht om als eerste Nederlanders naar de Oost te varen, tot dan toe hadden de Portugezen die route en de lucratieve handel in handen. 

Op 2 april 1595 vertrok, de zogenaamde Eerste Scheepvaart, met de schepen Amsterdam, Hollandia, Mauritius en de aanmerkelijk kleinere en snellere Duyfken van de rede van Texel. Aan boord waren 249 mannen. Hoofddoel was Bantam op de noordwestkust van Java, de grootste handelsplaats in Oost-Indië en waar voornamelijk peper verkocht werd.

De reis was zwaar, met scheurbuik, uitputting, massamoorden op inlanders en het verlies van veel levens aan boord van de Hollandse boten. Twee schepen kwamen op 10 augustus 1597 terug naar Texel, een derde volgde drie dagen later. De Amsterdam was op de terugweg in brand gestoken, omdat er niet genoeg bemanningsleden in leven waren om vier boten te bemannen.

Bij aankomst op Texel leefden nog 89 mannen, waarvan er twee op Bali waren achtergebleven. De voorraad specerijen die was meegenomen was gering en nauwelijks voldoende om uit de kosten te komen. Maar er was bewezen dat het mogelijk was naar Java te varen zonder veel overlast van de Portugezen. En dat was reden voor een groots onthaal.

Ook al had de Eerste Scheepvaart nauwelijks winst opgeleverd, de route naar Indië lag open en al snel kwam er een Tweede, een Derde etc. Om te voorkomen dat de Nederlanders elkaar zouden gaan concurreren op de route naar Indië greep Van Oldenbarnevelt in 1602 in, onder zijn druk werden alle zogenaamde voorcompagnieën gebundeld in de VOC