LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Alva in Amsterdam

Warmoesstraat 177

Alva verlaat Amsterdam met gebogen hoofd, Emil Ost, 1884
Alva verlaat Amsterdam met gebogen hoofd, Emil Ost, 1884rijksmuseum

8 augustus 1573, de Spaanse troepen hebben net Haarlem ingenomen als Alva Amsterdam bezoekt voor een bezoek van twee en een halve maand. Al die tijd logeert hij bij de rijke zeepzieder Jan Persijn, die woonde in het ‘Het Vergulde Peert’, op Warmoesstraat 177.

Amsterdam is dan nog een katholieke, Spaansgezinde stad. Toch is de stemming niet uitgelaten, Alva heeft net de tiende penning ingevoerd om de oorlog te betalen, een belasting van 10% gaat zelfs zijn trouwste aanhangers te ver. Amsterdam lijdt zwaar onder de Opstand op dat moment, de handel is afgesloten en rondom de stad is het onveilig, economisch gaat het erg slecht.

Alva komt naar Amsterdam om geld te lenen voor zijn leger. Dat gaat opmerkelijk goed, het kost hem weinig moeite om 40 duizend gulden te lenen. Maar verder zat het Alva niet mee tijdens zijn bezoek aan Amsterdam. Vanuit Amsterdam proberen zijn troepen de blokkade van Amsterdam te breken, maar op 11 oktober wordt de Spaanse vloot op de Zuiderzee door de Geuzen verslagen Drie dagen later moeten zijn troepen het beleg van Alkmaar staken.

Daarbovenop komt nog onrust onder zijn troepen. Tweeduizend matrozen beginnen dreigend om hun gage te vragen. En dan zijn er ook nog de Amsterdamse schuldeisers van de afgelopen twee en een halve maand, zij willen langzaamaan ook wel eens betaald worden. Op 28 oktober laat Alva rondbazuinen dat hij om klokslag acht uur de volgende dag zijn schulden zou betalen. Maar rond die tijd bleek Alva hem al gesmeerd te zijn. Veertien burgers konden naar hun centen fluiten. De gastvrije Persijn kreeg zijn ƒ14.000 niet uitbetaald, toentertijd een bedrag waarvoor je een flink huis kon kopen.

Bron: ons amsterdam

Schandelyk vertrek van Alba, uit Amsterdam, Barent de Bakker, 1780
Schandelyk vertrek van Alba, uit Amsterdam, Barent de Bakker, 1780rijksmuseum
herdenkingsmunt nav het vertrek van Alva in 1573
herdenkingsmunt nav het vertrek van Alva in 1573rijksmuseum
Alva vertrekt uit de Nederlanden, 1573, Frans Hogenberg
Alva vertrekt uit de Nederlanden, 1573, Frans Hogenbergrijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.