Bruinistenkerk

Strenggelovige Engelse protestanten werden hard vervolgd in het 16e en 17e eeuwse Engeland, de puriteinse protestanten vonden de Engelse staatskerk nog veel te veel katholieke elementen hebben. Velen vluchten naar de Republiek waar relatief veel godsdienstvrijheid was, en omdat er ook geld verdiend moest worden was Amsterdam een voor de hand liggende keuze.

Aanvoerder was Robert Browne en zijn volgelingen werden brownisten genoemd of op zijn Hollands Bruinisten. Die naam bleef, tegen de zin van de gelovigen, gebruikt worden nadat voorman Browne van zijn geloof was gevallen en weer lid werd van de Engelse staatskerk.

In 1593, 1606 en 1608 vluchten groep Engelse puriteinen naar Amsterdam, ze kregen een stuk land langs de binnen-Amstel ter hoogte van de huidige Bakkerstraat bij het Rembrandtplein.

Een deel van de gelovigen vond het in Amsterdam veel te vrij, zij trokken al weer snel naar Leiden en vanuit daar met de MayFlower naar Amerika, The Pilgrim Fathers. Hun geloof zou de basis vormen voor het baptisme, nu de op één na grootste geloofsrichting in de VS met 14 miljoen leden.

De fanatieke Brownisten die in Amsterdam bleven waren zeer streng in de leer. Zij hielden bijvoorbeeld Sabbat op zaterdag omdat zij dat zo in de bijbel lazen. Nadat hun kerk op Vlooienburg afbrandde vestigden zij zich aan een gang in de Barndesteeg, hier achter de Barndesteeg 17, in een voormalig pakhuis openden. De gang daarna toe werd daarna de Bruinistengang genoemd.

De gelovigen bleven er tot 1701, al ruziënd en afsplitsend, tot er nog maar vijf leden overbleven. Halsstarrig als ze waren verkochten ze het gebouw pas in 1714. Een behoorlijk bod van een ander kerkgenootschap werd afgeslagen omdat de richting hen niet aanstond.